بانک جهانی در سال ۲۰۲۰ با محاسبه شاخص بهرهوری آب (نسبت تولید ناخالص داخلی به میزان برداشت از منابع آب شیرین)، مقدار ۵ را برای ایران گزارش داده است.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از گزارش سازمان بهره وری، وضعیت ایران در این شاخص از مقدار متوسط جهانی، بسیار کمتر است. براساس گزارشهای داخلی و بین المللی، علت این امر را میتوان در (۱) بالا بودن مصرف آب در بخش کشاورزی (۲) اتلاف آب و (۳) قیمتگذاری پایین آب مطرح کرد.
در حال حاضر، میانگین جهانی مصرف آب در بخش کشاورزی ۷۲ و در ایران ۹۰ درصد گزارش شده است. از طرفی با استناد به گزارش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، حدود ۲۰ درصد از محصولات تولیدی در بخش کشاورزی در سال ۱۴۰۱، به ضایعات و پسماند تبدیل شده است که برای تولید این میزان محصول حدود ۹ میلیون مترمکعب آب مصرف شده است. همچنین میزان هدر رفت آب شرب در کشور ۴ برابر نرم جهانی و حدود ۳۱ درصد از آب شرب است.
علاوه بر بالا بودن مصرف آب در بخش کشاورزی و اتلاف آن، قیمتگذاری نامناسب، منجر به عدم امکان مدیریت مصرف آب در بخش صنعت و خانگی شده است. در شرایطی که قیمت تمام شده هر متر مکعب آب در شهر تهران حدود ۸۵۰۰ تومان است، به طور متوسط کمتر از ۳۰۰۰ تومان به مشترکان فروخته میشود.
این شکاف قیمتی سرانه مصرف در استان تهران برای هر نفر را به ۲۵۰ لیتر افزایش داده که عدد بسیار بالایی به حساب میآید. سرانه مصرف بسیاری از کشورها در حاشیه دریای مدیترانه با میزان بارندگی بیش از ۷۵۰ لیتر، ۱۷۰ لیتر در شبانهروز بوده اما در تهران با بارندگی ۱۹۰ میلیمتر در سال سرانه مصرف ۲۵۰ لیتر در شبانهروز اعلام شده است.
در این راستا، به منظور تأمین امنیت غذایی پایدار (۱) کاهش اتلاف آب در مسیر انتقال، (۲) قیمتگذاری آب بر مبنای وضعیت بازار، (۳) بازطراحی سازوکارهای تکمیل زنجیره محصولات کشاورزی و (۴) استقرار نظام حسابداری آب پیشنهاد میشود.
