با وجود آنكه در سالهای گذشته بسیاری از شعارها و برنامههای كلان اقتصادی كشور از سوی نامزدهای مختلف انتخابات بارها مطرح شده و البته به شكل همزمان از سوی قوایی مانند مجریه و مقننه نیز مورد تاكید قرار گرفته است اما به نظر میرسد كه فراموشی بسیاری از این وعدهها زیر سایه نیازهای فوری و كوتاهمدت سبب شده كه هر بار در فصل انتخابات شعارها و برنامههایی مطرح شود اما در عرصه عمل همچنان چالشها به جای خود باقی بمانند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، تعادل در تحلیلی نوشته است: یكی از موضوعاتی كه در این سالها همواره از سوی مسوولان و فعالان اقتصادی مورد تاكید قرار گرفته، بحث دولتی بودن اقتصاد ایران است. در حالی كه دورانی طولانی از ابلاغ سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی میگذرد و تقریبا تمام مسوولان روی لزوم كاهش نقش دولت در تصدیگری اقتصادی تاكید دارند اما آنچه كه در عمل رخ داده، هنوز فاصلهای طولانی با اولویتهای كلان كشور دارد.
از طرف دیگر بحث كاهش میزان سرمایهگذاری و كاهش بهره وری در اقتصاد ایران نیز چالش دیگری است كه در تمام سالهای گذشته محل بحث بوده و یك بار دیگر به رقابتهای انتخاباتی نیز رسیده و البته هنوز مشخص نیست با چه راهبردی میتوان از این شرایط عبور كرد.
با آغاز رسمی روند تبلیغات ریاستجمهوری در روزهای گذشته نامزدها بار دیگر بخش مهمی از تمركز خود را روی مسائل اقتصادی قرار دادهاند و البته به شكل همزمان تاكید كردهاند كه برای عبور از مشكلات فعلی باید راهی برای كاهش نقش دولت در اقتصاد پیدا كرد.
قالیباف: سرمایه و بهرهوری وزن مساوی در رشد اقتصادی دارند. هر كجا توفیق خدمت داشتیم بهرهوری در اولویت قرار گرفت؛ بهرهوری یعنی چابك كردن سازمان، دقیق كردن فرایندها و تقسیم كار صحیح كه اینها سیستم را كارآمد میكند، وگرنه تحول رخ نمیدهد.
محمد باقر قالیباف در یك برنامه تلویزیون، خود را مدیری تحول خواه دانست و گفت: جزو مدیرهایی محسوب میشوم كه دنبال تحول هستند و معتقدم باید با روحیه تحول پیش رفت و اینكه حضرت علی (ع) میفرماید «فرزند زمانه خویش باشیم »، سعی كردم با فناوری روز و نیروهای جوان و خلاق و روحیه تحولگرایی كار را دنبال كنم.
وی با بیان اینكه سرمایه و بهرهوری وزن مساوی در رشد اقتصادی دارند، اظهار كرد: هر كجا توفیق خدمت داشتیم بهرهوری در اولویت قرار گرفت؛ بهرهوری یعنی چابك كردن سازمان، دقیق كردن فرایندها و تقسیم كار صحیح كه اینها سیستم را كارآمد میكند، وگرنه تحول رخ نمیدهد.
این نامزد ریاستجمهوری كه شعارش در انتخابات را «خدمت و پیشرفت» برگزیده در توضیح دلیل انتخاب این شعار گفت: این فقط شعار نیست؛ سابقهام نشان میدهد كه هر آن چه وعده دادم را عمل كردم. ما در حوزه اقتصادی مشكلات داریم و باید كارهای كوتاهمدت برای مردم انجام دهیم.
مشكلات جدی در حوزه معیشتی، آبرسانی و سلامت است و برخی از مردم قدرت خرید كالاها را ندارند و باید تحت عنوان «خدمت» این موضوعات را دنبال كرده تا مردم به آسایش نسبی برسند بهخصوص آنها كه در فقر مطلق به سر میبرند. قالیباف گفت : ۸۵ درصد اقتصاد دولتی است كه منافع خود را دنبالمیكند. بزرگترین فساد در كشور ناكارآمدی است و دیوان سالاری و فساد و ضعف در اقتصاد در این جا رخ میدهد.
تاكید قالیباف این است كه برخی از مشكلات باید ریشهای حل شود و میگوید: كی قرار است تورم و گرانی و نوسانات و عدم ثبات در اقتصاد حل شود؟ حل این موارد با رسیدن به پیشرفت است كه برای آن به دنبال سرمایهگذاری و تولید ثروت هستیم، بپذیریم در یك دهه گذشته متوسط سالانه رشد اقتصادی یك درصد بوده است؛ لذا باید كیك اقتصاد را بزرگ كنیم كه آن وقت قادر به توجه به این مشكلات هستیم.
این نامزد ریاستجمهوری با این اعتقاد كه اگر تولید ثروت و رشد اقتصادی با عدالت همراه نباشد، ممكن است دوباره مشكلات سختتری ایجاد شود، اضافه كرد: مردمی سازی شعار نیست و حقیقت و واقعیت است و حرف ما در مجلس این بود كه اقتصاد با رویكرد اقتصاد مردمی پویا و مقاوم میشود.
وی با بیان اینكه ۸۵ درصد اقتصاد دولتی است كه منافع خود را دنبال میكند، افزود: وقتی مبارزه با فساد رخ میدهد كه دیوان سالاری و تعارض منافع نباشد؛ در این صورت همهچیز شفاف میشود.لذا بزرگترین فساد در كشور ناكارآمدی است و دیوان سالاری و فساد و ضعف در اقتصاد در این جا رخ میدهد.
مسعود پزشكیان – دیگر نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری نیز در آغاز اظهارات خود اینطور بیان كرد كه قرار نیست برنامه جدیدی بنویسد و سیاست جدیدی در كشور اجرا كند بلكه سیاستهای كلی ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری روشن و مشخص است و برنامههای توسعه نیز وجود دارد بنابر این هر دولتی كه سركار آمد باید برنامههای موجود را عملی و اجرایی كند.
پزشکیان: هزینهكرد بر اساس عملكرد، اصلی اساسی در اقتصاد است و تا زمانی كه مكانیزم پرداخت در كشور اصلاح نشود، امكان اصلاح بهرهوری وجود ندارد.
وی بر این باور است كه اگر ۲۵ تا ۳۰ درصد برنامه ششم توسعه محقق شده دلیلش این بوده كه افرادی اجرای كار را بر عهده داشتند كه از برنامه خبر نداشتند و هدف و سیاست را پیگیری نمیكردند و فاقد مهارت و علم اجرای كار بودند. این نامزد ریاستجمهوری درباره برنامههای خود برای پیشرفت اقتصادی گفت: هزینهكرد بر اساس عملكرد، اصلی اساسی در اقتصاد است و تا زمانی كه مكانیزم پرداخت در كشور اصلاح نشود، امكان اصلاح بهرهوری وجود ندارد.
پزشكیان درباره برنامههایش در خصوص رشد اقتصادی مورد اشاره در برنامه هفتم نیز گفت: اگر میخواهیم به رشد برسیم باید سرمایهگذاری انجام دهیم زیرا بدون سرمایهگذاری نه اشتغال ایجاد میشود و نه تولید افزایش مییابد؛ سرمایهگذاری به این بستگی دارد كه ما چه محدودهای از بازار را در نظر میگیریم.آیا فقط كشور را میبینیم یا اینكه منطقه را نیز در نظر میگیریم؟ هرچقدر دید ما وسیعتر باشد طبیعی است رشد افزایش بیشتری را تجربه میكند.
وی راهكار دستیابی به رشد را در عمل به سیاستهای كلی ابلاغی مقام معظم رهبری دانست و گفت: برای این منظور باید دو كار صورت گیرد؛ گام اول مشاركت مردم و به صحنه كشیدن آنها در اقتصاد و سپس شكستن یخ اختلاف میان دولت و مردم است؛ الان بین مردم و دولت شكاف ایجاد شده است و باید مردم را در صحنه نگه داریم؛ باید مغزها، استعدادها و نیروهای نخبهای كه به دلیل رفتارهای ما در حال خروج از كشور هستند را در كشور نگه داریم، چرا كه این افراد كسانی هستند كه ما را به رشد مورد نظر برسانند.
سرمایهگذاریهای مشترك میان كشورهای منطقه و ایران موضوعی بود كه این نامزد ریاستجمهوری بر لزوم شكلگیری آن تاكید كرد و گفت: برای این سرمایهگذاری باید رضایت و امنیت برای سرمایهگذار وجود داشته باشد تا او در كشور ما سرمایهگذاری كند؛ ما نمیتوانیم با قانونها و تصمیمات خلقالساعه و تغییرات مدیریتی به چنین اهدافی دست پیدا كنیم.
از پزشكیان درباره برنامههای دولتش در خصوص مولدسازی اموال دولت پرسش شد كه وی ابراز عقیده كرد و گفت: دولت در گذشته حتماً در این زمینه برنامه داشته است و ما نیز آن برنامهها را اجرا خواهیم؛ اگر برنامهای داشته باشد ما قرار نیست آن را تغییر دهیم و حتماً آن را اجرایی میكنیم.وظیفه هر دولتی كه میآید تغییر ریل و مسیر نیست بلكه رفتن بر مسیری است كه پیش تر طراحی شده است؛ حال اگر در این طراحی اشكالی وجود دارد میتوان نواقص را با كار كارشناسی برطرف كرد.
پزشكیان: اگر دولت من روی كار بیاید، دست افراد نخبه و سرمایهگذار را میبوسیم و از آنها خواهش میكنیم تا در كشور بمانند چرا كه اگر این افراد ماندند و سرمایهگذاری كردند میتوانیم اشتغال ایجاد كنیم و رشد اقتصادی را تحقق بخشیم.
وی در ادامه اظهارات خود به نامگذاری شعار سال اشاره كرد و گفت: مقام معظم رهبری شعار سال را «جهش تولید با مشاركت مردم»تعیین كردند؛ غیر ممكن است كه با نگاهی محدود و افرادی كه فقط دور و بر خود را میبینند مردم را جلب كرد و مشاركت آنها را عملیاتی كرد.زمانی میتوانیم مشاركت مردمی ایجاد كنیم كه بیایند و آزاد باشند و بدانند كه ما با آنها میتوانیم به اهداف دست پیدا كنیم؛ منظور من از مردم آن نخبه و آن سرمایهگذاری است كه به خاطر رفتار غلط من به عنوان دولت در حال فرار كردن از كشور است. اگر دولت من روی كار بیاید، دست این افراد را میبوسیم و از آنها خواهش میكنیم تا در كشور بمانند چرا كه اگر این افراد ماندند و سرمایهگذاری كردند ما میتوانیم اشتغال ایجاد كنیم و رشد اقتصادی را تحقق دهیم. باید بپذیریم كه اگر میخواهیم به اهداف سیاستهای كلی دست یابیم دنبال افرادی بگردیم كه مهارت و علم را دارند.
وی با تاكید بر لزوم شفافیت دادهها در كشور گفت: اگر دادهها در كشور شفاف شود به راحتی میتوان جلوی قاچاق، زمین خواری، رانت و رشوه را گرفت. من معتقدم كه باید FATF داخلی پیاده كنیم و حداقل كاری كنیم كه در كشور ما پول گم نشود. علت گم شدن پول در كشور به دلیل عدم شفافیت در دادهها است، این در حالی است كه قوانین مربوط به این موضوع نیز وجود دارد.
این نامزد انتخابات ریاستجمهوری در پاسخ به پرسشی درباره برنامههای دولت احتمالی خود جهت تحقق اهداف برنامه هفتم در خصوص ریشهكنی فقر مطلق اظهار كرد: دولت من قرار است همان برنامهای كه نوشته شده را اجرایی كند؛ آنچه كه میتواند هزینه را از دوش مردم بردارد و ما را به عدالت نزدیك كند این است كه دولت، مجلس و قوه قضاییه بر سر سفرهای بنشینند كه مردم نشستهاند.
امیرحسین قاضیزاده هاشمی نیز در روز اول رقابتهای انتخاباتی از تورم مزمن در كشور سخن گفت كه ۷۰ سال است در كشور وجود دارد و اقتصاد دولتی را به اختاپوسی تشبیه كرد كه در همه جا استوار است.
قاضیزاده هاشمی افزود: اقتصاد باید ملی و مردمی شود و خصوصیسازی صورت گیرد تا مردم سهامداران داراییهای دولت شوند. توزیع ثروت در مراكز كشور باید شامل كل كشور شود.وی بر لزوم ملی و مردمی شدن اقتصاد تاكید كرد و گفت: لازم است خصوصیسازی انجام شود و مردم سهامداران داراییهای دولت شوند.توزیع ثروت كه در مراكز كشور وجود دارد باید شامل كل كشور شود.
این نامزد ریاستجمهوری كه شعار دولت خود را «مردم و خانواده» برگزیده است، در این باره اظهار كرد: دولت باید در جایی وارد شود كه مردم در آن وجود ندارند.باید كاری شود كه دولت و مردم باهم ادغام شوند.اختیارات متمركز در دولت باید به استانداران داده شود.حكومتی كه خود را مزین به نام امیرمومنان (ع) میداند باید همانند ایشان مردمی رفتار كند، تمامی بنگاههای اقتصادی دولت باید به مردم واگذار شود و شركتهایی مثل نفت و گاز نیز باید مردمی شوند و مردم در آن سهیم باشند.
قاضیزاده هاشمی در پایان با این اعتقاد كه كشور با جنجال و مناظره درست نمیشود، تصریح كرد: رییسجمهور باید با سابقه و با برنامه باشد و نگاهش جامعه را اصلاح كند.در حال حاضر كشور نیاز به یك جراح دارد و من نیز یك جراحم.در صورتی كه نظام اداری كشور جراحی نشود، اقتصاد و تورم اصلاح نمیشود.
آرزو دارم تمدن بزرگ در ایران بار دیگر با شجاعت مدیران ایجاد شود اما متاسفانه بعضی از حكمرانان ما در كشور ترسو هستند و از گرفتن تصمیمهای بزرگ میترسند.در آخر یادآوری میكنم كه وابسته به هیچ جریانی نیستم و با كمك مردم، ایران پیشرفته و متمدن را ایجاد خواهم كرد.
احتمالا در روزهای آینده و با گرمتر شدن تنور انتخابات، بحثهای نامزدها درباره مسائل اقتصادی كشور نیز جزئی و دقیقتر خواهد شد و باید دید كه كدام یك از این شعارها در آینده به خود رنگ واقعیت خواهد گرفت.