انتقاد بخش خصوصی از چگونگی ارزیابی عملکرد دستگاه‌های دولتی

نمایندگان بخش خصوصی در نشست مشترک دو کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران و توسعه پایدار اتاق ایران، با بررسی و ارزیابی شکل اجرایی، فرم و محتوا، و نتایج ششمین طرح ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی مرتبط با محیط کسب‌وکار به نقد روش تحقیق و شیوه اجرای این پیمایش پرداخته و در نهایت تاکید کردند نتایج این قبلی تحقیق‌ها باید در اختیار دستگاه‌ها قرار گیرد تا از نظرات بخش خصوصی آگاه شوند.

به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از اتاق تهران آنلاین، نشست بیستم کمیسیون حکمرانی سازمانی و حمایت قضایی اتاق بازرگانی تهران به شکل مشترک با کمیسیون توسعه پایدار، استاندارد، محیط زیست و آب اتاق ایران برگزار شد. در این نشست که در اتاق بازرگانی ایران برپا شد، نتایج ششمین طرح ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی مرتبط با محیط کسب‌وکار به بحث گذاشته شد و نتایج آن مورد نقد و بررسی حاضران واقع شد‌. 

مشکل عدد خام، آمار پرسشنامه‌ای

نتیجه این پیمایش، که با طرح سوال از فعالان اقتصادی بخش خصوصی تهیه شده بود به این صورت مطرح شد که بین ۴۴ دستگاه اجرایی، سازمان و نهاد اصلی و فرعی که عملکرد آنها مورد پرسش قرار گرفته بود، در سال ۱۴۰۲ سه دستگاه اجرایی «سازمان انرژی اتمی (فرعی)»، «مرکز آمار ایران (فرعی)» و «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (اصلی)» به ترتیب دارای کمترین میزان ارتباط کاری با فعالان اقتصادی معرفی شده‌ و در مقابل سه دستگاه اجرایی «بانک‌های دولتی (فرعی)»، «سازمان امور مالیاتی کشور (اصلی)» و «وزارت صنعت، معدن و تجارت (اصلی)» دارای بیشترین ارتباط کاری با فعالان اقتصادی شرکت‌کننده در این طرح بوده‌اند.

براساس این گزارش از بین 44 دستگاه مورد پرسش، ۱۸ دستگاه که بیشترین مجوزها را ارائه می‌دهند دستگاه‌های اصلی و ۲۳ دستگاه‌ نیز فرعی عنوان شده که عملکرد آنها مورد ارزیابی قرار گرفته است و حدود ۲ هزار و ۵۰۰ فعال اقتصادی به پرسش‌های این پیمایش پاسخ داده‌اند. ضمن اینکه این پیمایش در سطح ملی اجرا شده است.

براساس آنچه در نشست مشترک دو کمیسیون ارائه شد، در این گزارش ۴ مؤلفه مؤثر در ارزیابی عملکرد دستگاه اجرایی یعنی «شاخص سهولت در فرایندهای اداری و سرعت در ارائه خدمات»، «شاخص کیفیت رسیدگی به درخواست‌های قانونی مراجعان»، «شاخص نحوه رفتار با فعالان اقتصادی و تکریم ارباب رجوع» و «شاخص شفافیت و اطلاع‌رسانی در زمینه نحوه ارائه خدمات» مورد بررسی و پرسش قرار گرفته است.

پس از ارائه گزارش و اعلام نتایج اولیه آن، محتوا و فرم انجام این پیمایش مورد بحث و بررسی اعضای دو کمیسیون قرار گرفت و نقدهایی بر روش تحقیق و اجرا برای مراحل بعدی مطرح شد. نخستین مساله‌ای که از سوی نمایندگان بخش خصوصی مطرح شد مساله مفاهیم مورد پرسش و چگونگی بررسی مفاهیم کیفی بود؛ برای نمونه این پرسش مطرح شد که مفهوم شفافیت که محور اصلی سوال چهارم است دقیقاً به چه معنی است و چه طور می‌شود چنین مفهوم گسترده‌ای به شکل کمّی سنجیده و قضاوت در مورد آن به سوال‌شونده واگذار شود.

نقد دوم اعضای کمیسیون‌ها این بود که بررسی و مقایسه دستگاه‌هایی که از نظر اهمیت، محتوا و ساختار با یکدیگر متفاوت هستند اساسا تا چه حد معنا دارد؟ نقد سوم مطرح شده نیز این بود که نمونه آماری پرسش‌شونده‌ها چه بازه‌ای یا چه محدودیتی داشته و قضاوت افراد درباره مساله تکریم ارباب رجوع که می‌تواند بسیار متفاوت باشد، چگونه تجمیع شده و چه معیار یا فاکتور تعدیل‌کننده‌ای برای یکدست کردن این قضاوت‌ها وجود داشته است.

هم‌چنین نایب‌رئیس کمیسیون توسعه پایدار اتاق ایران، با مطرح کردن بحث تجربه و عقل در فلسفه و با ارجاع به تاریخ فلسفه برتراند راسل این پیمایش تجربی را ناقص و نیازمند نتیجه‌ای عقلی دانست و گفت: باید تجربه را تفسیر و آن را بدل به نتیجه کرد و این تفسیر کار عقلی و استنتاجی است که به نظر می‌رسد در این پیمایش رو طور کامل وجود نداشته است.

نتایج ارزیابی‌ها به نهادها دولتی و حاکمیتی ارائه شود

نایب‌رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق بازرگانی تهران، نیز در این نشست با اشاره به حضور نمایندگان تشکل‌ها در جمع اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی که به گفته او حضوری وکالتی است و نه رسالتی، عنوان کرد که در گفت‌وگو با تعدادی از اعضای هیات نمایندگان یا روسای تشکل‌ها متوجه شده است که آنها خبری از این پرسشنامه ندارند.

سیدامین صدرنژاد گفت:‌ به لحاظ واسطه‌ای نمایندگان تشکل‌ها رأی وزین دارند و ممکن است نماینده‌ای از یک‌هزار صادرکننده یا یک‌صد شرکت باشند و احتمالاً نظری صائب‌تر از یک فعال اقتصادی خرد دارند. از همین رو بهتر است به سنگین شدن وزن این گزارش‌ها دقت کرد و بیشتر از نمایندگان تشکلی بهره گرفت.

او گفت: علاوه بر این می‌شود گفت که اکنون که به دوره ششم این بررسی رسیده‌ایم خوب است که یک مقایسه نیز میان نتایج آن انجام گیرد. داده‌ها با روندها معنا پیدا می‌کند؛ یعنی پشت سر هم باشد. نکته دیگر این‌که بخش اعظم مطالبی که مطرح شد ناظر به پژوهشگر نیست‌، ناظر به خود ماست.

صدرنژاد توضیح داد: اغلب نهادهای دولتی و حاکمیتی ارتباط موثری بر فعالیت‌های اقتصادی دارند و در مقابل بسیاری از نمایندگان بخش خصوصی در اتاق رویکردشان این است که نباید با نمایندگان سازمان‌ها و نهادها که به جلسه دعوت می‌شود، رفتاری انتقادی داشت. به همین دلیل نیز نتایج برخی پژوهش‌های در اتاق ممکن است منتشر نشود چون برخی نهادها عملکرد نامطلوبی دارند. با توجه به اینکه باید نتایج پیمایش‌ها مورد استفاده بهینه قرار بگیرد و اثرگذار باشد، بهتر است حتی به صورت محرمانه نتایج آن به سازمان‌ها و دستگاه‌ها اعلام شود تا آنها در جریان نظر فعالان بخش خصوصی قرار بگیرند.

در نهایت با توجه به جمع نظرات اعضای دو کمیسیون مقرر شد، فرم و محتوای این طرح ارزیابی مورد اصلاح و بازنگری قرار گیرد.

این پیمایش را دریافت و مطالعه کنید.

مطالب مرتبط:

اشتراک گذاری:



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *