اگر جا بیفتد که ما بدمصرف نیستیم و کم هم مصرف میکنیم، دیگر مدیریت مصرف بیمعناست و باید سراغ ساختن نیروگاه برویم. یک بار دیگر عنوان فردی که مدعی است مردم ایران زیاد مصرف نمیکنند را مرور کنیم؛ رئیس هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان صنعت برق.
به گزارش پایگاه خبری بهره ور نیوز، حمیدرضا حسینی آشتیانی، عضو هیات مدیره انجمن بهرهوری ایران و مشاور برنامهریزی در بخش برق و انرژی در تحلیلی نوشته است:
در چند روز گذشته ویدئویی در شبکههای اجتماعی وایرال شده و در آن آقای تقیزاده لنده، ضمن دعوت حاکمیت به شفافیت، مدعی میشود که مردم ما در مصرف برق خیلی کممصرفند و از میانگین دنیا بهتر!
از آنجا که ایشان در این ویدئو به آمار و ارقام اشاره داشته و دو بار بر صداقت تاکید مینماید، توجه به فرازهای زیر خالی از لطف نیست.
۱. تابستان رو به پایان است و امسال نیز در ادامه خاموشیهایی که از سال ۱۴۰۰ در حال تجربه آن هستیم، اخبار قطع برق گستره مشترکان صنعتی (دو روز در هفته) و تا حدی مشترکان خانگی را از این و آن میشنویم و میبینیم.
در این بين از اشخاص حقیقی گرفته تا تجارت نیوز و باشگاه خبرنگاران جوان، آمارها و اطلاعاتی مبنی مصرف سرانه پایین برق در ایران و مقایسه آن با کشورهای دیگر ارائه کرده و همگی در پی القای آنند که مردم ما قانع و خوشمصرفند و مدیران برق آنها نالایق و بیتدبیر!
۲. در این میان ناگهان ویدیویی از آقای تقیزاده، رییس سندیکای تولیدکنندگان برق، دستبهدست میشود که از شفافیت میگوید و این که مردم ایران برق کمی مصرف میکنند و نباید مشکل قطعی برق را ناشی از بدمصرفی آنها دانست.
بنا به ادعای ایشان سرانه مصرف برق در ایران ۱۰۲۲ کیلووات ساعت در سال است و از ۱۱۹۲ دنیا و ۲۱۲۰ اروپا کمتر.
۳. به زعم ما آقای تقیزاده در این ویدئو با تاکید بر سرانه مصرف برق، هم از شاخص و خطکش نادرستی استفاده کردهاند و هم با وجود تاکید چندباره بر شفافیت و صداقت، اعداد غلطی برای شاخص نادرستشان ارائه میکنند.
۴. چرا اعداد و ارقام ایشان غلطند؟ در ویدئو آقای تقیزاده چهار عدد میشنویم. به جز عدد پیشبینی ناترازی سال آینده (که برای ارزیابی صحت و سقمش باید یک سال دیگر صبر کنیم)، هر سه عدد دیگر اشتباه است!
مطابق گزارش آمار تفصیلی صنعت برق ایران در سال ۱۴۰۲، سرانه مصرف برق تعرفه خانگی ۱۲۲۶ کیلووات ساعت در سال است و سرانه مصرف خانگی در دنیا حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰!
هرچند که از نظر ما، مقایسه مصرف برق خانوار ایرانی با میانگین دنیا(که بنا به گزارش سازمان بهداشت جهانی بیش از ۲ میلیارد نفر در آن به توالت بهداشتی برای قضای حاجت دسترسی ندارند) از بُن و ریشه بدسلیقگی و اشتباه است.
از سوی دیگر آقای تقیزاده علاوه بر گزارش کمتر مصرف خانگی ایران، سرانه مصرف برق خانگی اروپا را نیز بسیار بیشتر از واقعیت گفته است. سرانه مصرف خانگی سال ۲۰۲۲ در اتحادیه اروپا ۱۵۸۴ کیلووات ساعت* است و نه ۲۱۲۰ کیلووات ساعت.
۵. حتا با اعداد جدید و با مقایسه مصرف سرانه برق ایران و اروپا نیز نمیتوان نتیجه گرفت که ما کممصرفتر از اروپاییان هستیم. اینجاست که به شاخص و خطکش غلط تحلیل آقای تقیزاده میرسیم.
برای مصرف خانگی در بیشتر کشورهای دنیا، به درستی یک حامل انرژی (برق)، استفاده میشود؛ حال آن که در خانههای ما ایرانیان دو حامل انرژی برق و گاز وجود دارد و صدالبته مقایسه سرانه مصرف برق به تنهایی گمراهکننده است.
با توجه به این مهم اگر در پی مقایسه مصرف سرانه هستیم، باید سرانه مصرف انرژی خانگی (مجموع برق و گاز) را با یکدیگر مقایسه کنیم.

۶. اگر آقای تقیزاده شفاف و صادق، از شاخص درست و اعداد درست بهره میبرد، چه حقایقی را از زبان ایشان میشنیدیم؟
مصرف سرانه انرژی خانگی ما در سال ۱۴۰۰ (آخرین سال انتشار ترازنامه انرژی کشور) بالغ بر ۳۱۷۰۰ مگاژول بوده است در حالی که کشورهای عضو اتحادیه اروپا سالانه ۲۲۶۶۰ مگاژول (۳۰ درصد کمتر از ما) در خانههایشان انرژی مصرف کردهاند!
۷. مقایسه سرانه مصرف انرژی خانگی یک ایرانی با میانگین یک اروپایی، چندان درست نیست و برای مقایسه دقیقتر باید مصرف انرژی شهروندان خود را با میانگین کشورهای مشابهی (به لحاظ اقلیم) چون پرتقال، اسپانیا و تا حدی ترکیه مقایسه کرد.
آقای تقیزاده این مقایسه حاکی از آن است که شوربختانه یک شهروند ایرانی ۲/۵ برابر یک شهروند در سه کشور مورد اشاره انرژی مصرف میکند! بله ما با وجود آموزههای دینیمان و احادیثی که در خردسالی حفظ کردیم، بسیار مسرفیم و در مقوله انرژی توهم وفور داریم.
۸. چرا آقای تقیزاده که خاکخورده صنعت برق است، با اعداد غلط مصرف سرانه ایران در بخش خانگی را کم و مصرف سرانه دنیا و اروپا را زیادتر میگوید و با شاخص و خطکشی نادرست و مقایسهای نادرستر، به این تصور غلط دامن میزند که ما بدمصرف نیستیم؟
خوشبین که باشیم میگوییم ایشان با این که عمرش را در صنعت برق سپری کرده، مثل برخی خبرنگاران جراید و عوام مردم، کماطلاع است و حتی نمیداند برای دسترسی به اطلاعات درست به کجا باید مراجعه کند؛ و اگر واقعبین باشیم از دادههای ایشان بوی منافع را میشنویم و غم نان پیمانکاران را میبینیم.
اگر جا بیفتد که ما بدمصرف نیستیم و کم هم مصرف میکنیم، دیگر مدیریت مصرف بیمعناست و باید سراغ ساختن نیروگاه برویم. یک بار دیگر عنوان آقای تقیزاده را مرور کنیم؛ رئیس هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان صنعت برق.
۹. بدیهی است که مدیریت صنعت برق و در مرتبهای بالاتر، حاکمیت و سیاستگذاری بخش انرژی کشور، کاستیهای عمیقی داشته و در بروز بحران قطع برق مقصرند، اما ما بر این باوریم که تحلیلها و مقایسههایی اینچنین نادرست، کمکی به حل بحران انرژی و برق کشور نمیکنند و با آدرس غلط ما را گمراهتر کرده و حل ریشهای مشکل را نشدنیتر میسازند.
سخن پایانی: تحلیل ناصواب آقای تقیزاده با کمک برخی رسانهای نهچندان خوشنام وایرال شد و ما چنان رسانههایی را در خدمت نداریم؛ اما باور داریم که هر حقیقت مکتوب، روزی مجالی برای اجرا پیدا میکند. ما خود را مکلف به انجام وظیفه و صد البته امیدوار نتیجه میدانیم.
*eurostat2024
مطالب مرتبط: