بهره وری در دنیای کسب وکار مدرن و دیجیتالی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. شرکت ها باید با استفاده راهبردهای نوین بهرهوری ازجمله مدل های حکمرانی هوشمند، بهره گیری از فناوری های نوین و توجه به داشبوردهای مدیریتی مانند OEE، بهره وری خود را به حداکثر برسانند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، سهراب آقازاده در یادداشتی در آینده نگر درباره ضرورت ها و راهکارها برای شرکت های امروزی نوشته است:
امروز بعد از ۱۵ سال تجربه همکاری و تعامل با شرکت های صنعتی کشــور در دامنه های موضوعی متنوع و همچنین اندازه های مختلف، به نظرم میرســد بهره وری به عنوان یکی از کلیدی ترین عوامل موفقیت، نیازمند توجه بیشتر و جدی تر مدیران و تصمیم گیرندگان در کسب وکارهای ایران است.
در عصر کنونی که رقابت به سرعت جدی تر می شود و ایــران دچار چندین ابربحران تخریب کننده بازار اســت، بهره وری نه تنها در بهرهبرداری بهینه از منابع و سرمایه ها، بلکه در بکارگیری هوشــمندانه فناوریهــای نوین برای دستیابی به اهداف بلندمدت نقش بسیار مهمی ایفا می کند.
در این مطلب تلاش کــردم تا درس آموخته های خودم را برای بررسی بهره وری در چهار محور اصلی شامل بهره وری و مدل حکمرانی شرکت ها، فناوری دیجیتال و بهره وری، مزیت های از دست رفته و داشبوردهای OEE بیان کنم. باشد که به کار آید.
یک. بهره وری و مدل حکمرانی شرکت ها
بهره وری یک مفهوم کلی است که به معنای استفاده بهینه از منابع برای تولید بیشترین خروجی ممکن است. اما در هر شرکت، نحوه مدیریت و حکمرانی تأثیر مستقیم و چشمگیری بر بهره وری دارد. مدل حکمرانی، نحوه تصمیم گیریها، ساختار سازمانی و نحوه تخصیص منابع را تعیین می کند که در نهایت روی بهره وری کل سازمان اثرگذار است.
شرکت های ایرانی این روزها نیازمند مدلی از حکمرانی هستند که مبتنی بر داده، شفافیت و چابکی باشد. این مدل های حکمرانی به مدیران امکان میدهد که با استفاده از ابزارهای تحلیلی و داشبوردهای مدیریتی، به تصمیم گیری های دقیق و مبتنی بر واقعیت های موجود دست یابند.
بهره وری در این مدل ها زمانی افزایش می یابد که کارکنان، فرآیندها و تکنولوژی ها به درستی هماهنگ و همراستا شــوند. به عنوان مثال، ایجاد ساختارهای غیرمتمرکز و اعطای استقالل بیشتر به تیم ها می تواند منجر به افزایش سرعت تصمیم گیری و در نتیجه، بهره وری بیشتر شود.
علاوه بر این، در مدل های حکمرانی موفق، نظارت دقیق بر عملکرد، اســتفاده از KPIها و شاخص های دقیق برای سنجش بهره وری اهمیت فراوانی دارد. این شاخص ها باید نه تنها مالی، بلکه عملیاتی و استراتژیک باشند تا مدیران بتوانند دیدگاهی جامع و واقعی از عملکرد سازمان داشته باشند.
برخی از کسب کارها در ایران سعی کردند روی موج هوش تجاری و داشبوردهای BI بخشی از این مفهوم را پیاده سازی کنند اما به صورت مشخص کمتر سازمانی را پیدا می کنیم که در جلسات هیات مدیره، در زمان بودجه ریزی و… به صورت عملیاتی بتواند با داده های واقعی موضوعات بهرهورتر کردن کســب وکار در لایه های حکمرانی، وظایف مختلف و عملکردهای سازمانی مشخص شود.
دو . فناوری دیجیتال و بهره وری
در دهه هــای اخیر، فناوری دیجیتال به عنوان یکــی از ابزارهای کلیدی برای افزایش بهره وری مطرح شــده است. تحول دیجیتال نه تنها فرآیندها را بهبود می بخشد، بلکه می تواند مدل های کسب وکار را به صورت کلی تغییر دهد. استفاده از فناوری های جدید مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، اتوماسیون و اینترنت اشیا میتواند منجر به بهره وری بیشتر در فرآیندها و تصمیم گیری ها شود. این پاراگراف را بارها همگی خواندیم و شنیدیم!
اما چگونه؟ بدون تعارف باید بپذیرم از سرمایه گذاری زیرساختی برای استفاده از فناوری دیجیتال عقب افتاده ایم، برآوردها می گوید در کارخانه های جدید حداقل ۱ درصد از CAPEX را باید به زیرساخت دیجیتال اختصاص داد. این آمادگی به نظر میرسد وجود نداشته باشد.
ورود و انطباق با فناوری های دیجیتال نیازمند تســهیلات و حمایت هایی از سمت دولت و نهادهای صنفی است که تا به امروز جدی نبوده است. البته این موضوع در مواقعی هم مشاهده می شود که اشــتباه فهم شده است، زمانی که یک شرکت داده های صنعتی و سازمانی خود را به دقت ندارد، اتصال آن به شرکت های دانش بنیان چه فایدهای خواهد داشت؟
کارکرد فناوری دیجیتال در بهره وری بســیار گسترده شده است، برای مثال، اتوماسیون بسیاری از فرآیندهای دستی و زمان بر، می تواند به کاهش خطاهای انسانی، افزایش سرعت تولید و کاهش هزینه های عملیاتی منجر شود. اینترنت اشیا به سازمانها کمک می کند تا داده های بلادرنگ از دستگاه ها و سیستم های خود جمع آوری کنند و بر اساس آن ها تصمیمات بهتری بگیرند.
در نهایت اشاره به این نکته کلیدی است که شرکت ها در پیاده سازی فناوری دیجیتال، به تحول فرهنگی و سازمانی نیز توجه داشته باشند. پذیرش و استفاده از فناوری های نوین نیازمند فرهنگ سازمانی است که همگان را به یادگیری و تطبیق با تغییرات تشویق کند. بدون این تحول فرهنگی، فناوری های جدید ممکن است تنها به ایجاد پیچیدگی های بیشتر و کاهش بهره وری منجر شوند.
سه. مزیت های از دست رفته
این روزها که پای صحبتهای صنایع بنشینید، مرثیه های سوگ سیاوش بلند است و گاهی جز اشک ریختن و آرزوی معجزه در انتهای نخل گردانی، کاری از دست ما مشاوران برنمی آید. دوره های طلایی زیرساخت منابع، انرژی و لجستیک تمام شده اســت. این واقعیت را باید بپذیریم یکی از چالش های اصلی در بهبود بهره وری، از دست دادن مزیت های رقابتی یا عملیاتی به دالیل مختلف است.
در بسیاری از شرکت ها است، مزیت هایی که در گذشته عامل برتری بودند، به دلیل عدم هماهنگی با تغییرات محیطی، به مرور زمان از بین میروند. برای مثال، شرکتی که در گذشته به دلیل داشتن نیروی کار ماهر و منابع فراوان موفق بوده است، ممکن است در مواجهه با رقبای محلی و منطقهای، مزیت های خود را از دست بدهد. باور شخصی دارم که ۳تا ۵ سال شرکت ها فرصت دارند یا با تنظیمات جدید هماهنگ شوند یا به دنبال ترجیع بند تعزیه خود باشند.
چهار. داشبوردهای OEE و بهره وری
Overall Equipment Effectiveness) OEE) یکی از شاخص های کلیدی برای سنجش بهره وری در محیط های تولیدی است. این شاخص به شرکت ها کمک می کند تا عملکرد تجهیزات و ماشین آلات خود را در سه حوزه مهم: دسترس پذیری، عملکرد و کیفیت بسنجند.
داشبوردهای OEE ابزاری مؤثر برای مدیران است تا بتوانند با استفاده از داده های بلادرنگ، بهره وری خطوط تولید و تجهیزات خود را بهبود بخشند. با استفاده از داشبوردهای OEE، شرکت ها می توانند به سرعت نقاط ضعف در فرآیندهای تولیدی خود را شناسایی کرده و اقدامات لازم برای بهبود آن ها را انجام دهند.
این داشــبوردها با نمایش اطالعات دقیق و بهروز در مورد عملکرد تجهیزات، زمان های توقف، نرخ تولید و کیفیت محصولات، به مدیران امکان میدهد که تصمیمات بهتری برای بهینه سازی فرآیندهای تولیدی اتخاذ کنند. استفاده از OEE و داشــبوردهای مرتبط می تواند به کاهــش زمانهای توقف، افزایش کارایی تجهیزات و بهبود کیفیت محصولات منجر شود که همه این ها در نهایت بهره وری کلی سازمان را افزایش خواهند داد. به نظرم این راهکار به صرفه ترین اتفاق افزایش بهره وری در کارخانه جات خواهد بود.
نتیجه گیری
بهره وری در دنیای کسب وکار مدرن و دیجیتالی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. شرکت ها باید با استفاده از مدل های حکمرانی هوشمند، بهره گیری از فناوری های نوین و توجه به داشبوردهای مدیریتی مانند OEE، بهره وری خود را به حداکثر برسانند.
علاوه بر این، با بررسی مداوم مزیت های رقابتی و انطباق با تغییرات محیطی، می توان از کاهش بهره وری و از دست دادن مزیت های رقابتی جلوگیری کرد. موفقیت در این مسیر، نیازمند تعهد به نوآوری و تحول سازمانی است، البته که نقش مشاوران کارآمد در این مسیر نیز غیرقابل انکار است.
مطالب مرتبط:
آموزش بهرهوری: ابزارهای آیندهنگری استراتژیک حیاتی برای بهرهوری پایدار
تحلیل بهرهوری: از مقاومت در برابر تغییر تا نیاز به اصلاحات ساختاری