بسیاری از رویدادهای مترقبه یا حتی غیرمترقبه در یک لحظه و بدون زمینه ایجاد نمی شوند. در اصل حتی خود آن رویداد به اندازه پیامدهایش مورد توجه قرار نمی گیرند. در چنین حالتی چون در یک موضع انفعالی قرار داریم، جبران پیامدها از اولویت بیشتری برخوردار می شود. این به معنای آن است این به معنای آن است که موضوع بهره وری در اولویت قرار نمی گیرد و صرفا کاهش آسیب یا جبران آن مورد توجه است که در نهایت با توجه به برطرف نشدن علت، معلول بزرگتر و متنوع تر شده و عملا هزینه و اتلاف زیادی رخ خواهد داد.
بهزاد محمودی، معاون اسبق سازمان ملی بهرهوری در یادداشتی اختصاصی با محوریت این موضوع که #بهرهوری_پیچیده_نیست، در پایگاه خبری بهره ورنیوز نوشته است:
این روزها مبحث ناترازی تبدیل به بحث عمومی شده است، بی آنکه به تعریف درست کلمه ناترازی پرداخته شود. البته منظور من اینجا تمرکز بر تعریف، ابعاد و انواع آن نیست. با یک نگاه اجمالی می توان دریافت مهمترین عامل هر نوع ناترازی در هر حوزه ای، بی انضباطی، عدم تعادل و فقدان بهره وری است.
بسیاری از رویدادهای مترقبه یا حتی غیرمترقبه در یک لحظه و بدون زمینه ایجاد نمی شوند. در اصل حتی خود آن رویداد به اندازه پیامدهایش مورد توجه قرار نمی گیرند. در چنین حالتی چون در یک موضع انفعالی قرار داریم، جبران پیامدها از اولویت بیشتری برخوردار می شود.
این به معنای آن است که موضوع بهره وری در اولویت قرار نمی گیرد و صرفا کاهش آسیب یا جبران آن مورد توجه است که در نهایت با توجه به برطرف نشدن علت، معلول بزرگتر و متنوع تر شده و عملا هزینه و اتلاف زیادی رخ خواهد داد.
بر آن هستم تا در قالب #بهرهوری_پیچیده_نیست مواردی را با علاقمندان حوزه بهره وری به اشتراک بگذارم تا شاید گامی به سمت پیاده سازی بهره وری به صورت عملیاتی و اجرایی باشد. بنابراین مطلب خود را همواره به صورت پرسش بیان میکنم:
۱- چرا با توجه به تمام مسائل و مشکلات موجود، یک الگوی صحیح و شفاف آسیب شناسی توام با ارائه گزارش عمومی، در حوزه های دارای مشکل مثل حوزه انرژی و آموزش و … صورت نمی گیرد؟
۲- چرا به «ناترازی» در سطح تصمیم گیری و اجرا پرداخته نمی شود؟ مثلا می دانیم در تابستان مشکل جدی انرژی برق وجود خواهد داشت. آیا نباید از همین الان روی راهکارهای سریع مثل فراهم آوردن زیرساخت های دورکاری یا کاهش مراجعات در قالب توسعه دولت هوشمند؛ اقدام شود. طبعا بازهم اجرای رویه نخ نمای تغییر ساعت کاری مدنظر خواهد بود که ناکامی این روش و تاثیر منفی آن روی بهره وری نیروی کار عیان است.
۳- چرا در زمانی که تاثیر مخرب خودروهای موجود بازار بر مصرف بنزین اثبات شده، هنوز قرار نیست حداقل روی کیفیت مصرف آنها اقدامی صورت گیرد؟
۴- تاثیر معضلات فعلی در زمینه معیشت و تغذیه روی سلامت نسلهای آینده برکسی پوشیده نیست. چرا قرار نیست به outcome و effect برنامه ها و سیاست ها در حوزه آموزش و سلامت و … به طور جدی و درست پرداخته شود؟
۵- مشکل کم آبی از عهد باستان گریبانگیر این سرزمین بوده (به کتیبه داریوش و اشاره به خشکسالی توجه فرمایید) ولی مردمان این سرزمین از همان زمان به دنبال مدیریت درست و بهره ورانه آب بودند. سازه ها و قنات ها موید این مطلب هستند.
چرا در زمانی که محدودیت منابع آب بدیهی است و افت فشار و قطعی آب در شهرهای بزرگ و متوسط و کوچک وجود دارد، کماکان مجوز ساختمان های بلندمرتبه و انبوه در نقاط مرتفع تر شهرها صادر می شود و چرا بافت و تراکم جمعیتی در شهرها رعایت نمی شود؟
قطعا از این دست مشکلات زیاد است و البته پاسخ های تقریبا تکراری برای آنها وجود دارد و البته راهکارهای محدود!! مثل بالا بردن قیمت ها، تعطیل کردن ها و … ولی آن پاسخ ها و روشهای تکراری تاکنون به کار آمده است؟
ما تمام این پاسخ ها را می دانیم، ولی چیزی که نمی دانیم این است که سناریوهای اجرایی و جامع که همه جوانب را دیده باشد و اولویت آن فقط همان تعریف ساده بهره وری باشد و مبتنی بر یک بررسی وآسیب شناسی شفاف باشد؛ کجاست؟ چیزی ورای تمام پاسخ های کلیشه ای و بدون اثر پایدار در توسعه بهره وری!!
آسیب شناسی هایی مبتنی بر ریسک، روندهای کلان، آینده نگری، برآورد هزینه های حال و آینده، ملاحظه دقیق و قابل دفاع اثرات و دستاوردها و …
از این پس عمیق تر و جامع تر به این موضوعات می پردازیم.