تنوع زیستی یکی از ارکان کشاورزی پایدار است. حفظ و تقویت تنوع زیستی در مزارع، به افزایش مقاومت در برابر آفات و بیماریها و بهبود کیفیت خاک کمک میکند. تأثیر کود و سمهای شیمیایی بر بهرهوری محصولات و چالشهای زیستمحیطی در ادامه آمده است.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از ایمنا، کشاورزی پایدار به عنوان یک رویکرد نوین در تولید محصولات کشاورزی، به دنبال همگامسازی بهرهوری و حفاظت از محیط زیست است. این نوع کشاورزی با استفاده از روشهای علمی و تکنولوژیک، به کشاورزان کمک میکند تا بدون آسیب به منابع طبیعی، محصولات با کیفیت و بیشتری تولید کنند. در دنیای امروز که با چالشهای زیستمحیطی و تغییرات اقلیمی مواجه هستیم، اهمیت کشاورزی پایدار بیش از پیش نمایان میشود.
یکی از جنبههای کلیدی کشاورزی پایدار، مدیریت منابع آب است. با توجه به کمبود آب در بسیاری از مناطق، استفاده بهینه از آب و تکنیکهای آبیاری هوشمند به کاهش مصرف آب و حفظ منابع آبی کمک میکند. این روشها شامل آبیاری قطرهای و استفاده از سیستمهای هوشمند برای نظارت بر رطوبت خاک هستند که به کشاورزان این امکان را میدهند تا در زمان مناسب و به مقدار لازم آب را به گیاهان خود برسانند. این امر نه تنها به صرفهجویی در مصرف آب کمک میکند، بلکه به بهبود کیفیت محصولات نیز منجر میشود.
تنوع زیستی نیز یکی دیگر از ارکان کشاورزی پایدار است. حفظ و تقویت تنوع زیستی در مزارع، به افزایش مقاومت در برابر آفات و بیماریها و بهبود کیفیت خاک کمک میکند. استفاده از گیاهان و جانوران مختلف در مزارع، به ایجاد یک اکوسیستم متعادل و پایدار کمک میکند که در آن هر گونهای نقش خاص خود را ایفا میکند. این تنوع نه تنها به بهبود عملکرد مزارع کمک میکند، بلکه به حفظ محیط زیست و کاهش نیاز به استفاده از مواد شیمیایی نیز منجر میشود.
کاهش استفاده از مواد شیمیایی یکی دیگر از مزایای کشاورزی پایدار است. استفاده از روشهای طبیعی و ارگانیک به کاهش آلودگی و حفظ سلامت خاک و آب کمک میکند. کشاورزان میتوانند با استفاده از کودهای طبیعی، آفتکشهای بیولوژیک و روشهای زراعی مناسب، به تولید محصولات سالم و با کیفیت بپردازند. این امر نه تنها به سلامت انسانها کمک میکند، بلکه به حفظ اکوسیستمهای طبیعی نیز اهمیت میدهد.
دستورالعملهای جهانی و راهکارهای علمی و نوین برای مدیریت پایدار کشاورزی
هادی فرخی کارشناس حوزه کشاورزی و کودهای شیمیایی به خبرنگار ایمنا گفت: در عصر کشاورزی مدرن، کودها و سمهای شیمیایی همچنان یکی از ابزارهای اساسی در افزایش بهرهوری و تأمین امنیت غذایی بهشمار میروند استفاده بهینه و مدیریت پایدار این مواد بدون رعایت اصول علمی، مشکلات زیستمحیطی شدیدی پیش خواهد آمد، کشورهای ژاپن و بعضی از کشورهای اروپایی با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته همچون سامانههای آبیاری هوشمند و دادهکاوی کشاورزی، مصرف بهینه و پایدار این محصولات امکانپذیر شده است. چنین روشهایی، ضمن افزایش بهرهوری، از آسیبهای زیستمحیطی نیز جلوگیری میکنند.
وی بیان کرد: سازمانهای بینالمللی همچون FAO و WHO و همچنین مقررات ملی، نقش مهمی در کنترل و استفاده صحیح از کود و سمهای شیمیایی دارند. حمایتهای دولتی نیز از عوامل کلیدی در موفقیت مدیریت این محصولات است و ارائه یارانهها و مشوقهای اقتصادی میتواند کشاورزان را به استفاده مسئولانهتر تشویق کند.
همچنین، کشاورزی پایدار تنها در سایه برنامهریزی دقیق، نظارت مداوم و انتقال دانش به کشاورزان قابلتحقق است اهمیت استفاده از فناوریهای نوین برای پایش محیطی و استفاده بهینه از منابع نقش مهمی بسزایی دارد.
کارشناس کشاورزی و کودهای شیمیایی خاطرنشان کرد: تحقق توازن میان بهرهوری و حفاظت از محیط زیست، نقطه عطفی در کشاورزی مدرن است و برای دستیابی به آن، همکاری میان دولت، بخش خصوصی و کشاورزان ضروری است. باید اظهار امیدواری کرد که ایران نیز با بهرهگیری از فناوری و دانش روز به سمت کشاورزی پایدار و هماهنگ با طبیعت حرکت کند. برنامهریزی دقیق، نظارت مداوم و انتقال دانش است. باید سیاستهایی تدوین شود که علاوه بر تشویق مصرف بهینه، مصرف بیش از حد را نیز کنترل کند.
فرخی تصریح کرد: با امید به آینده و روزهایی که کشاورزی در ایران به شکلی هماهنگ با طبیعت و با بهرهگیری از فناوریهای نوین، به سوی توسعه پایدار با استفاده از فناوریهای نوین برای پایش محیطی و جمعآوری دادههای مرتبط، همکاری نزدیک میان بخشهای دولتی، خصوصی و سازمانهای محیط زیست و برگزاری دورههای آموزشی تخصصی برای کشاورزان حرکت کند.
توسعه جامعه های محلی از جنبههای مهم کشاورزی پایدار است. این نوع کشاورزی به تقویت جوامع محلی و ایجاد اشتغال پایدار کمک میکند و به کشاورزان این امکان را میدهد که به بازارهای محلی و جهانی دسترسی پیدا کنند. با توجه به اینکه کشاورزی پایدار به تولید محصولات با کیفیت و ارگانیک میپردازد، این محصولات معمولاً دارای تقاضای بالایی در بازار هستند و میتوانند به افزایش درآمد کشاورزان کمک کنند.
آموزش و آگاهی نیز نقش مهمی در موفقیت کشاورزی پایدار دارد. آموزش کشاورزان در مورد روشهای پایدار و مزایای آن، به بهبود عملکرد و حفاظت از محیط زیست کمک میکند. برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی میتواند به کشاورزان کمک کند تا با جدیدترین تکنیکها و روشهای کشاورزی آشنا شوند و بتوانند به بهترین نحو از منابع خود استفاده کنند.
با توجه به چالشهای زیستمحیطی و نیاز به تأمین غذای جمعیت رو به رشد، کشاورزی پایدار به عنوان یک راهکار کلیدی برای آیندهای بهتر و پایدارتر مطرح میشود. این رویکرد نه تنها به افزایش بهرهوری و کیفیت محصولات کمک میکند، بلکه به حفظ محیط زیست و منابع طبیعی نیز اهمیت میدهد. در نهایت، کشاورزی پایدار میتواند به عنوان یک مدل موفق برای توسعه پایدار در سطح جهانی مورد توجه قرار گیرد.