وقتی خورشید هر روز طلوع میكند، بیش از گرمكردن زمین، پیامآور تغییراتی عظیم در معادلات انرژی جهان است. انقلاب خورشیدی دیگر یك آرزو نیست، بلكه واقعیتی پیشچشمان ماست. در شرایطی كه تقاضای برق جهانی رو به افزایش است و ناترازی انرژی بیش از پیش آشكار میشود، فناوریهای خورشیدی میتوانند پاسخی رهاییبخش باشند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از «تعادل»، در سالهای اخیر، بیش از ۳۷۰ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی به شبكههای جهانی اضافه شد؛ معادل كل ظرفیت برق یك كشور پیشرفته مانند استرالیا. گزارش Ember نشان میدهد روزانه بیش از ۲ میلیون پنل خورشیدی نصب شده است. تا سال ۲۰۳۵، ظرفیت جهانی نصبشده خورشید ممكن است به ۷۵۰۰ گیگاوات برسد یعنی بیش از ۱۰ برابر آنچه در سال ۲۰۲۰ وجود داشت.
ناترازی انرژی زمانی رخ میدهد كه تقاضا از عرضه یا بالعكس، پیشی بگیرد. این موضوع منجر به خاموشی، افزایش قیمت یا اتلاف انرژی میشود. خورشید میتواند در چند محور كلیدی ناترازی را كاهش دهد:
چین پیشتاز تولید و نصب پنلهای خورشیدی است و در سال ۲۰۲۳ بیش از ۶۰درصد ظرفیت جهانی جدید را به خود اختصاص داد. هند و پاكستان با بومیسازی تولید و یارانههای خانگی جهش بزرگی داشتهاند. آفریقا با پروژههای كوچك روستایی در نامیبیا، كنیا و تانزانیا به برقرسانی پایدار رسیده است. اروپا و امریكا با تمركز بر انرژی پاك، در برخی ساعات روز ۲۰ تا ۳۰ درصد برق مصرفی خود را فقط از خورشید تأمین میكنند.
برخی ازتحلیلگران حوزه انرژی میگویند سریعترین و پایدارترین توسعه اقتصادی از طریق واردات یكپارچه پنلهای خورشیدی، اینورترها، ترانسفورماتورهای با ولتاژ بالا و سازههای پیگیری از چین امكانپذیر است. این رویكرد هزینهها را كاهش میدهد و سرعت و كیفیت را افزایش میدهد، در حالی كه با حداقل هزینه ارزی و تمركز بیشتر همراه است. هدف این طرح توانمندسازی بخش خصوصی و تقویت تولید داخلی است.
تیمهای مهندسی ایرانی مسوول طراحی، مشاوره و نظارت خواهند بود. تأمینكنندگان محلی كابلها، پنلها، سازههای ثابت و دیگر اجزای ضروری را تأمین خواهند كرد. پیمانكاران خورشیدی، به همراه كسانی كه مدیریت پست برق و خطوط انتقال را بر عهده دارند، بهطور فعال در این تلاش شركت خواهند كرد. در این حالت برای صنایع با بهرهمندی از این فرصت، مزیتهای رقابتی فوق الذكر با رشد اقتصادی پایدار همراه خواهد بود.
برای تحقق این چشمانداز، نیازمند تغییر نگرش اساسی هستیم. صنایع باید از مصرفكننده صرف به تولیدكننده-مصرفكننده تبدیل شوند. این تحول با مدل مشاركتی جدیدی قابل دستیابی است كه در آن صنایع با نظارت بانكهای عامل در ازای دریافت تضامین معتبر، به سرمایهگذاران اصلی نیروگاههای خورشیدی تبدیل میشوند و عملا بازوی مطمئن دولت در پیشبرد و نگهداری از پروژههای خورشیدی باشند. در این صورت پیشبرد متمركز این طرح در سایه رفع ناترازی انرژی، منجر به تولید و صرفه جویی ثروتها و درآمدهای ملی میشود.
خورشید منبعی بیانتها و بدون كربن است. برخلاف زغالسنگ و گاز، تولید برق از خورشید هیچگونه آلاینده مستقیم ندارد. توسعه انرژی خورشیدی یكی از موثرترین ابزارها برای كاهش انتشار گازهای گلخانهای و مهار بحران اقلیم محسوب میشود.
انقلاب خورشیدی به سرعت در حال تغییر چهره نظام انرژی جهان است. با افزایش ظرفیت، ذخیرهسازی و زیرساختهای هوشمند، خورشید میتواند پاسخی عملی برای ناترازی انرژی باشد.
این تحول نهتنها بحران برق را كاهش میدهد، بلكه به بهبود عدالت اجتماعی، كاهش آلایندهها و پایداری بلندمدت كمك میكند.
به گفته كارشناسان انرژی، در سالهای اخیر، مساله ناترازی انرژی در ایران به چالشی جدی تبدیل شده است. از یك سو مصرف داخلی بهویژه در بخش صنعت و خانگی به سرعت در حال افزایش است و از سوی دیگر، تولید برق از منابع فسیلی نهتنها هزینههای گزافی را به دولت تحمیل میكند، بلكه با آلایندگی محیطزیستی همراه است.
در این میان، انرژی خورشیدی به عنوان راهحلی پایدار و مقرونبهصرفه مطرح شده است. اما نكته كلیدی كه تاكنون كمتر مورد توجه قرار گرفته، مشاركت فعال همه ذینفعان اصلی بهویژه صنایع بزرگ و مصرفكنندگان نهایی در توسعه این پروژههاست.
مطالب مرتبط:
ابتکار پژوهشگران ایرانی برای افزایش بهرهوری از انرژی خورشیدی