در شرایطی که بسیاری از اقتصادهای جهان با چالشهایی همچون کمبود منابع، رشد جمعیت، و محدودیتهای زیستمحیطی دست و پنجه نرم میکنند، بهرهوری به عنوان یکی از اصلیترین پیشرانهای رشد اقتصادی در کانون توجه سیاستگذاران و فعالان اقتصادی قرار گرفته است.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از خبرگزاری اقتصادی ایران، افزایش بهرهوری نه تنها به ارتقای رفاه اجتماعی منجر میشود، بلکه میتواند موتور محرکهای جهت توسعه پایدار، رقابتپذیری بینالمللی و گسترش اشتغال در کشورها باشد.
بهرهوری چیست؟
بهرهوری به معنای نسبت خروجی به ورودی در فرآیند تولید است. با افزایش بهرهوری، یک جامعه میتواند با منابع ثابت، محصول و خدمات بیشتری تولید کند یا هزینههای تولید را کاهش دهد. دو مؤلفه اصلی بهرهوری شامل بهرهوری نیروی کار و بهرهوری سرمایه است.
ابعاد تأثیر بهرهوری بر رشد اقتصادی
افزایش تولید ناخالص داخلی (GDP):
افزایش بهرهوری واحدهای تولیدی سبب میشود تولید کل اقتصاد افزایش یابد بدون آنکه نیاز به استفاده بیشتر از نیروی کار یا سرمایه باشد. به این ترتیب، رشد بهرهوری بهطور مستقیم به رشد واقعی اقتصاد میانجامد.
کاهش هزینهها و رقابتپذیری:
بنگاههای بهرهور قادرند با هزینه کمتر، محصولات بهتر و باکیفیتتر تولید کنند. این مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و خارجی جایگاه اقتصاد کشور را تثبیت میکند.
ارتقای درآمد سرانه و سطح رفاه:
رشد بهرهوری معمولاً با افزایش دستمزدها همراه بوده و سطح رفاه خانوارها را ارتقا میدهد. همچنین، هزینه تمام شده محصولات کاهش یافته و قدرت خرید مصرفکنندگان افزایش مییابد.
تحریک سرمایهگذاری و نوآوری:
بهرهوری بالاتر مشوق سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و اصلاح روشهای تولید است؛ امری که به ایجاد اشتغال و پیشرفت دانشبنیان منجر خواهد شد.
افزایش منابع دولت:
با رشد تولید و صادرات، درآمدهای مالیاتی دولتها افزایش یافته و امکان سرمایهگذاری در زیرساختها، آموزش و بهداشت فراهم میشود که خود چرخهای مثبت برای تداوم رشد اقتصادی بهشمار میرود.
موانع اصلی بهرهوری در اقتصاد ایران
ضعف مدیریت و آموزش نیروی کار
افزایش هزینههای غیرمولد همچون فساد و بوروکراسی
فرسودگی تجهیزات و کمبود سرمایهگذاری در فناوریهای جدید
نوسانات شدید فضای اقتصادی و نبود ثبات سیاستگذاری
ناهماهنگی و نبود پیوستگی بین بخشهای تولیدی و خدماتی
راهکارهای افزایش بهرهوری
سرمایهگذاری در آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی
توسعه و بهروزرسانی فناوریهای تولید
ایجاد فضای رقابتی و کاهش انحصار
اصلاح سیاستهای مالی و پولی بهصورت هدفمند
افزایش تعامل با بازارهای خارجی و بهرهمندی از تجربیات بینالمللی
تجربه کشورهای موفق در عرصه اقتصاد جهانی نشان داده است که رشد پایدار اقتصادی بدون توجه جدی به مقوله بهرهوری غیرممکن است.
ایران نیز برای دستیابی به اهداف بلندمدت اقتصادی، ایجاد اشتغال، پایدارسازی رشد و افزایش رفاه اجتماعی، چارهای جز سرمایهگذاری جدی بر افزایش بهرهوری در کلیه بخشهای اقتصادی ندارد. تحقق این امر، مستلزم اصلاحات ساختاری، تمرکز بر نوآوری و ارتقای مهارت نیروی انسانی، و تقویت زیرساختهای تولید است.
مطالب مرتبط: