دیجی‌کالا با انتشار ۲ هزار میلیارد تومان اوراق مرابحه، پس از فیلیمو به دومین شرکت حوزه فناوری و اقتصاد دیجیتال تبدیل شد که از این ابزار برای تأمین مالی در بازار سرمایه استفاده می‌کند. پیش از این، فیلیمو در سال ۱۴۰۱ با انتشار ۳۰۰ میلیارد تومان اوراق مرابحه، منابع مورد نیاز توسعه بانک اطلاعاتی محتوایی خود را تأمین کرده بود. دیجی‌کالا اما قرار است منابع حاصل از انتشار اوراق را صرف تأمین سرمایه در گردش و خرید موجودی کالا کند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، پذیره‌نویسی اوراق مرابحه شرکت نوآوران فن‌آوازه (دیجی‌کالا) از چهارشنبه ۱۳ آبان‌ماه به ارزش ۲ هزار میلیارد تومان آغاز شد و با وجود تعیین دوره سه‌روزه برای پذیره‌نویسی، تمام اوراق در همان روز نخست به فروش رسید.
این اوراق در قالب ۲۰ میلیون ورقه با ارزش اسمی ۱۰۰ هزار تومان، نرخ سود سالانه ۲۳ درصد و سررسید ۴۸ ماهه منتشر شده است. سود اوراق هر سه ماه یک‌بار به دارندگان پرداخت می‌شود و اصل مبلغ در پایان دوره چهارساله سررسید خواهد شد.
صندوق‌های سرمایه‌گذاری افران ترنج، لوتوس پارسیان و فیروزه تمام اوراق منتشرشده را در روز نخست خریداری کردند. بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، این اوراق در پرتفوی صندوق‌های سرمایه‌گذاری این مجموعه‌ها قرار گرفته و سرمایه‌گذاران می‌توانند از طریق خرید واحدهای صندوق‌های دارنده اوراق، به‌صورت غیرمستقیم در این ابزار مالی سرمایه‌گذاری کنند.
اوراق مرابحه دیجی‌کالا با نمادهای «دیجی‌کالا ۰۹۱»، «دیجی‌کالا ۰۹۲» و «دیجی‌کالا ۰۹۳» به روش حراج عرضه شده است. شرکت واسط مالی مرداد پنجم ناشر اوراق و شرکت نوآوران فن‌آوازه بانی آن است. شرکت مشاور سرمایه‌گذاری ترنج مشاوره انتشار را برعهده داشته و کارگزاری تدبیرگران فردا عامل فروش اوراق بوده است. بانک پارسیان ضمانت پرداخت تعهدات اوراق را برعهده دارد و تأمین سرمایه لوتوس پارسیان نیز متعهد پذیره‌نویسی و بازارگردان بخشی از اوراق است.
از فیلیمو تا دیجی‌کالا؛ دو تجربه تأمین مالی در بازار سرمایه
پیش از دیجی‌کالا، شرکت فناوران ایده‌پرداز صبا (فیلیمو) در سال ۱۴۰۱ از طریق انتشار اوراق مرابحه وارد بازار تامین مالی بورسی شد. فیلیمو در آن سال ۳۰۰ میلیارد تومان اوراق با نرخ سود اسمی سالانه ۱۸ درصد و سررسید چهارساله منتشر کرد.
هدف فیلیمو از انتشار این اوراق، توسعه بانک اطلاعاتی محتوایی از طریق خرید حق نمایش اپیزودهای فیلم و سریال در بستر اینترنت بود. این در حالی است که دیجی‌کالا منابع حاصل از انتشار اوراق را برای تامین سرمایه در گردش و خرید موجودی کالا در نظر گرفته است.
شرکت مشاور سرمایه‌گذاری ترنج در هر دو تجربه نقش مشاور انتشار اوراق را برعهده داشته است. در انتشار اوراق فیلیمو نیز صندوق سرمایه‌گذاری افرا نماد پایدار، صندوق اختصاصی بازارگردانی تاک دانا و شرکت تامین سرمایه تمدن در فرآیند تعهد پذیره‌نویسی و بازارگردانی مشارکت داشتند و بانک خاورمیانه ضامن اوراق بود.
تفاوت این دو تجربه تنها به حجم منابع مالی محدود نمی‌شود. ارزش اسمی اوراق منتشرشده دیجی‌کالا بیش از ۶ برابر اوراق فیلیمو است و نرخ سود سالانه آن نیز از ۱۸ به ۲۳ درصد رسیده است. با این حال، به دلیل تفاوت زمان انتشار، نرخ سود این دو اوراق را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن شرایط بازار پول و سرمایه در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۵ با یکدیگر مقایسه کرد.
درآمد ۷۶ هزار میلیارد تومانی دیجی‌کالا در سال ۱۴۰۴
انتشار اوراق مرابحه دیجی‌کالا در شرایطی انجام شده که صورت‌های مالی این گروه از رشد قابل توجه درآمد آن در سال گذشته حکایت دارد.
بر اساس صورت‌های مالی منتشرشده، گروه تجارت الکترونیکی دیجی‌کالا در سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۴ بیش از ۷۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده است. این رقم در مقایسه با درآمد حدود ۳۰ هزار و ۴۲۳ میلیارد تومانی سال ۱۴۰۳، رشد ۱۵۲ درصدی را نشان می‌دهد. سود خالص این گروه نیز در سال مالی ۱۴۰۴ از هزار و ۲۴۳ میلیارد تومان فراتر رفته است.
انتشار اوراق مرابحه به شرکت‌ها امکان می‌دهد بر اساس وضعیت مالی، اعتبارسنجی و با استفاده از ارکان و تضامین مورد نیاز، منابع مالی خود را از طریق بازار سرمایه تأمین کنند. در این روش، منابع مورد نیاز به جای دریافت یک تسهیلات بزرگ از یک بانک، از طریق فروش اوراق به سرمایه‌گذاران فراهم می‌شود.
تامین مالی ۲ همتی بدون دریافت وام مستقیم از بانک
یکی از تفاوت‌های تامین مالی از طریق بازار سرمایه با دریافت تسهیلات بانکی، امکان تجمیع منابع مالی در حجم بالاست. دریافت تسهیلاتی به ارزش ۲ هزار میلیارد تومان از یک بانک می‌تواند با محدودیت‌های اعتباری، الزامات تامین وثیقه و فرآیندهای طولانی بررسی و تصویب تسهیلات همراه باشد. انتشار اوراق این امکان را فراهم می‌کند که منابع مورد نیاز شرکت از طریق سرمایه‌گذاران بازار سرمایه تامین شود؛ هرچند این روش نیز به اعتبارسنجی، اخذ مجوز و تامین تضامین نیاز دارد.
در مورد دیجی‌کالا، بانک پارسیان نقش ضامن اوراق را برعهده گرفته، اما منابع مالی از محل خرید اوراق توسط صندوق‌های سرمایه‌گذاری تامین شده است.
بر اساس نرخ سود اسمی ۲۳ درصدی، دیجی‌کالا باید سالانه معادل ۴۶۰ میلیارد تومان سود به دارندگان اوراق پرداخت کند. با فرض ثابت‌بودن اصل مبلغ و نرخ سود در طول دوره، مجموع سود پرداختی طی چهار سال به هزار و ۸۴۰ میلیارد تومان می‌رسد. در پایان دوره نیز اصل ۲ هزار میلیارد تومان باید بازپرداخت شود. به این ترتیب، مجموع پرداخت‌های اسمی بابت اصل و سود اوراق در طول چهار سال، ۳ هزار و ۸۴۰ میلیارد تومان خواهد بود.
ویژگی دیگر این شیوه تامین مالی، امکان استفاده مجدد از بازار سرمایه برای تأمین منابع بازپرداخت اوراق قبلی است. به این معنا که شرکت می‌تواند در زمان سررسید، در صورت برخورداری از شرایط لازم و دریافت مجوزهای مربوط، اوراق جدیدی منتشر کند و منابع حاصل از آن را برای ایفای تعهدات قبلی به کار گیرد. البته انتشار مجدد اوراق و تأمین منابع کافی برای بازپرداخت، قطعی نیست و به وضعیت مالی شرکت و شرایط بازار سرمایه در زمان سررسید بستگی دارد.
تجربه دیجی‌کالا نشان می‌دهد بازار سرمایه می‌تواند در کنار شبکه بانکی، یکی از مسیرهای تأمین مالی شرکت‌های بزرگ اقتصاد دیجیتال باشد؛ مسیری که پیش از این فیلیمو نیز از آن استفاده کرده بود، اما همچنان نمونه‌های استفاده از آن در میان شرکت‌های فناوری محدود است.
منبع: پیوست