بیش از ۴۰ درصد ظرفیت تولیدی کارخانجات کشور خالی است. این یعنی سرمایهگذاری در ماشینآلات و زیرساختها انجام شده، اما بهرهوری لازم از آن به دست نیامده است.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، محمدرضا غفراللهی در تعادل نوشته است:
با توجه به اینکه عنوان «سرمایهگذاری برای تولید» برای سال جاری برگزیده شده، قرار است همگی عزم خود را جزم کنیم تا سرمایهگذاری بیشتری در تولید صورت گیرد. اما همه میدانیم که سرمایه، هر قدر هم زیاد باشد، محدود است.
بنابراین باید به این پرسش اساسی پاسخ دهیم: اولویتبندی ما چیست؟ آیا سرمایهگذاری در تولید به معنای مثلا مونتاژ موبایل در اولویت است یا سرمایهگذاری در تولید محصولات گلخانهای که میتواند مصرف آب در کشاورزی را کاهش دهد، گزینه بهتری است؟
آیا باید بر افزایش کارخانجات تولید خودرو تمرکز کنیم یا سرمایهگذاری در ساخت کارخانههای تولید پنل خورشیدی و نیروگاههای انرژی تجدیدپذیر را ترجیح دهیم؟ به نظر من، دولت و اتاق بازرگانی باید در کنار یکدیگر اولویتها را شناسایی کنند. دولت با تکیه بر اطلاعات و دادههایی که درباره میزان تولید، واردات و کمبودهای موجود دارد، پیشنهادهای خود را ارایه دهد و اتاق بازرگانی نیز از منظر تجاری و فنی اولویتها را مشخص کند.
این همکاری میتواند مانع از آن شود که سرمایهگذاریها تحت فشار رانت یا نفوذ نهادهای خاص از مسیر درست منحرف شوند. قطعا نتیجه این رویکرد، سرمایهگذاری در تولید موبایل در حالی که حجم زیادی از این محصول وارد کشور میشود یا احداث کارخانه فولاد در مناطق کویری نخواهد بود.
طبق آمار، امروز بیش از ۴۰ درصد ظرفیت تولیدی کارخانجات کشور خالی است. این یعنی سرمایهگذاری در ماشینآلات و زیرساختها انجام شده، اما بهرهوری لازم از آن به دست نیامده است. دلیل اصلی این مشکل، نبود بازار مناسب برای محصولات تولیدی است. بنابراین، باید بررسی کنیم که چه نوع سرمایهگذاری میتواند ظرفیتهای موجود را فعال کند و آنها را به چرخه تولید بازگرداند.
در حال حاضر، کسی که دستگاه یا ماشینآلاتی در اختیار دارد، به عنوان تولیدکننده شناخته میشود، اما فردی که فرمولی خلاقانه ارایه میدهد یا برندی برای بازارهای صادراتی ایجاد کرده که میتواند با تولید تحت آن برند بازار را گسترش دهد، به عنوان تولیدکننده به رسمیت شناخته نمیشود و از حمایت کافی برخوردار نیست.
باید موانع تولید بدون کارخانه برطرف شود تا از ظرفیت خالی کارخانجات موجود بهطور کامل استفاده شود و افراد ترغیب شوند از این بستر بهره ببرند. سرمایهگذاری در توسعه بازار و صادرات، به همان اندازه خرید ماشینآلات تولیدی اهمیت دارد و چه بسا اگر توسعه بازارهای صادراتی همزمان با توسعه تولید انجام نشود، کشور به انباری از ماشینآلات پیشرفته تبدیل خواهد شد که به دلیل نبود بازار، قادر به تولید محصول نیستند.
بنابراین همه نهادهای تصمیمگیر باید شرایط تجارت و صادرات را تسهیل کنند و سرمایهگذاری در توسعه بازار را کمتر از سرمایهگذاری فیزیکی ندانند. باور کنیم تولید بدون تجارت یعنی زندگی به شکل بدوی که خود تولید کنیم و خود مصرف کنیم، آنچه موجب ایجاد مازاد تجاری، توسعه و قدرت میشود، تجارت است.
یکی از موانع اصلی توسعه بازار، ضعف در ارتباطات بینالمللی و مسائل بانکی است. بیش از یک دهه است که با برنامهریزی نادرست و عدم پذیرش معاهدات مالی بینالمللی، خود را به جزیرهای جدا از جهان تبدیل کردهایم و قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه FATF، خود مانعی بزرگ برای توسعه بازارهای صادراتی و در نتیجه سرمایهگذاری در تولید ایجاد کرده است.
مطالب مرتبط: