چنانچه سرمایه گذاری در تولید به درستی انجام شود و به تبع آن بازارهای مصرف داخلی و خارجی روی خوش به تولیدات نشان دهند، انتظار می رود بخش مهمی از نظام اقتصادی کشور اثرگذاری مثبت داشته و در کنار بهبود عملکرد سایر اجزای نظام اقتصادی، منجر به شکوفایی اقتصاد شود.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، فرهاد محمودی فریدون، مشاور در امور اقتصادی، صنعتی، تولیدی، بازرگانی، خدماتی و کسب و کار در روزنامه آسیا نوشته است:
مفهوم سرمایهگذاری برای تولید از سه بعد قابل طرح است. نخست سرمایهگذاری از بعد پولی، مالی و اعتباری که مقصود و منظور اصلی است. دوم بعد حمایتی و پشتیبانی که بسیار با اهمیت است و بدون آن، هرگز سرمایهگذاری پولی، مالی و اعتباری به نتیجه مطلوب نخواهد رسید و سوم بعد دانشی و فناوری است که با توجه به سرعت بسیار زیاد تغییرات در این حوزه، ضرورت به روز بودن آن دوچندان است. به نظر نویسنده تولید را با توجه به نیازهای اقتصادی به پنج دسته مهم به شرح زیر میتوان تقسیمبندی کرد.
تولیدات صنعتی
تولیدات معدنی
تولیدات کشاورزی
تولیدات علم و فناوری
خدمات فنی و مهندسی که با توجه به اهمیت زیادشان، این بخش را ذیل تولید در نظر گرفتهایم.
سرفصلهای سرمایهگذاری پولی، مالی و اعتباری
برای سرمایهگذاری پولی، مالی و اعتباری به دو سرفصل بسیار مهم باید توجه داشت که عبارتند از:
سرمایهگذاری از کجا و چگونه تأمین خواهد شد.
سرمایهگذاری به این مفهوم که سرمایههای تأمینی در کجا و برای چه کاری بهتر است مورد استفاده قرار گیرند.
منابع تأمین سرمایه
با توجه به ساختار اقتصاد ایران، منابع تأمین سرمایه میتواند به ترتیب اولویتهای زیر باشد. البته بسته به مقدار سرمایه مورد نیاز، ممکن است ضرورت داشته باشد همزمان ترکیبی از منابع مورد توجه باشد، لیکن آنچه بهزعم نویسنده مهم است، رعایت ترتیب اولویت میباشد.
یک. سرمایههای خُرد مردمی
دو. سرمایههای بخش خصوصی
سه. سرمایههای بانکی
چهار. سرمایههای بخش دولتی بهویژه برای فراهم کردن زیرساختهای لازم برای تولید
پنج. سرمایههای ایرانیان خارج از کشور
شش. سرمایههای خارجی
اولویت بندی سرمایهگذاری در تولید
با توجه به شرائط حاکم بر اقتصاد ایران، اولویت سرمایهگذاری میتواند به ترتیب زیر باشد.
۱ _ سرمایهگذاری برای افزایش تولید واحدهای فعالی که کمتر از ظرفیت خود تولید میکنند.
۲ _ سرمایهگذاری برای افزایش ظرفیت اسمی تولید واحدهای فعال
۳ _ سرمایهگذاری برای راهاندازی مجدد واحدهای تولیدی غیرفعال
۴ _ سرمایهگذاری برای تکمیل و راهاندازی پروژههای تولیدی نیمهکاره و متوقفشده
۵ _ سرمایهگذاری برای طراحی و راهاندازی پروژههای تولیدی جدید مبتنی بر نیازسنجی و مزیتهای نسب و رقابتی در بازارهای داخلی و خارجی
شیوههای سرمایهگذاری
به دو شیوه میتوان سرمایهگذاری کرد، یکی سرمایهگذاری مستقیم و دیگری سرمایهگذاری غیرمستقیم از طریق بانکها، بورس و تعاونیها.
مهمترین الزامات برای سرمایهگذاری در تولید
یک – تضمین امنیت سرمایه و کاهش ریسک سرمایهگذاری، به این معنی که حاکمیت باید برای سرمایهگذاران؛ خرد و کلان، داخلی و خارجی، غیردولتی و دولتی، شرائطی را ایجاد کند که برایشان هراسی از سرمایهگذاری وجود نداشته باشد. به بیان دیگر، سرمایهگذاران باید به این اعتماد برسند که نه فقط اصل سرمایه خود را از دست نخواهند داد و در یک فعالیت اقتصادی سالم به سود مناسب و متعارف دست خواهند یافت، بلکه به بهانههای مختلف مورد پیگردهای قضایی نیز قرار نخواهند گرفت.
دو – ثبات اقتصادی، به معنی عملکرد درست ارکان تشکیلدهنده اقتصاد و مطلوب بودن شاخصهای اقتصادی است، به بیان دیگر سرمایهگذاری برای تولید در شرایط نبود ثبات اقتصادی، مثلاً در شرایط تورمی و نبود ثبات در قیمتها، امکانپذیر نمیباشد و چنانچه در چنین شرایطی، سرمایهگذاری صورت پذیرد، حتماً نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد و چه بسا باعث هدررفت منابع نیز بشود.
بنابراین حاکمیت و نظام اقتصادی شامل؛ ارکان اقتصادی و روابط حاکم بر آنها، سیاستهای خرد و کلان اقتصادی، قوانین، مقررات و آییننامهها و مدیریت اقتصادی در سطوح مختلف و در بخشهای دولتی و غیردولتی، همگی باید برای رسیدن به ثبات اقتصادی کشور جهتگیری و اقدام نمایند.
سه – ایجاد جذابیت برای سرمایهگذاری توسط حاکمیت و نظام اقتصادی به اشکال مختلف از جمله؛
_ کاهش مدت زمان بازگشت سرمایه
_ افزایش سود حاصل از سرمایهگذاری در تولید در مقایسه با سود حاصل از سرمایهگذاری در فعالیتهای غیر تولیدی
_ اعمال انواع مشوقها برای پایین آوردن هزینههای سرمایهگذاری و تولید از جمله؛ اعمال معافیتها و تخفیفات مالیاتی و گمرکی، تسهیل در ترخیص تجهیزات، ماشینآلات و مواد اولیه تولید از گمرکها، در اختیار قرار دادن زمین با قیمتهای تشویقی و دریافت اقساط طولانیمدت، ارائه تسهیلات تشویقی به سرمایهگذاران استفادهکننده از تجهیزات و ماشینآلات ساخت داخل، منطقی کردن بهره مالکانه معادن، محاسبه هزینههای انرژی با رویکرد تشویقی، پشتیبانی و حمایتهای امکاناتی و تجهیزاتی از مخترعین، مکتشفین و مبتکرین حوزه تولید، پشتیبانی و حمایتهای حداکثری از سرمایهگذاران حوزه تولید علم، دانش و فناوریهای روز موردنیاز تولید و تحقیق و پژوهش در این خصوص، شناسایی، معرفی و ارائه تسهیلات تشویقی به واحدهای تولیدی بهرهور.
_ ایجاد زیرساختهای لازم برای سرمایهگذاری در تولید از جمله؛ ایجاد نظام معرفی ظرفیتهای سرمایهگذاری در بخشهای تولیدی مختلف، ایجاد شهرکهای صنعتی جدید، توسعه شهرکهای صنعتی موجود و نوسازی و به سازی زیرساختهای حیاتی آنها، تأمین انرژی باثبات، ایجاد مراکز مشاوره تولید، بازاریابی و فروش به ویژه با رویکرد صادراتی، ایجاد مراکز مشاوره، تسهیلگر و هدایتگر صادرات خدمات فنی و مهندسی، توسعه و بهروزرسانی سامانه برخط صدور مجوزها در تمام حوزهها، ایجاد مراکز مشاوره و تسهیلگر برای صنعتیسازی تولیدات کشاورزی، دامی و شیلات و اجرای دقیق و اصولی الگوی کشت سرزمینی و فراسرزمینی و راهاندازی صنایع تبدیلی، اصلاح نظام بانکی با هدف حداکثرسازی تخصیص و سرمایهگذاری در تولید، اصلاح بازار سرمایه با رویکرد شفافسازی، هدایت حداکثری سرمایه به سمت تولید و پرهیز از سوداگری، تقویت زیرساختهای تعاونیهای تولیدی، تقویت شرکتهای دانشبنیان، ایجاد نظام ارزیابی عملکرد تولید
با توجه به تأکیدات صورت گرفته برای استفاده از سرمایه های خرد مردمی در حوزه تولید، این توضیح الزامی است که، یکی از مهمترین و کلیدی ترین منابع قابل استفاده برای سرمایه گذاری در هر حوزه ای از جمله تولید، سرمایه های خرد مردمی است. از جنبه اقتصادی این منبع تأمین سرمایه بسیار حائز اهمیت است زیرا که،
اولاً به سادگی قابل جذب است.
ثانیاً منجر به مشارکت گستره مردم می شود.
ثالثاً از تورم جلوگیری می کند.
رابعاً از سردرگمی سرمایه های خرد مردمی جلوگیری می کند.
خامساً منافع و سود حاصل از سرمایه گذاری به مردم می رسد.
تقسیم بندی سرمایه های خُرد مردمی
سرمایه های خرد مردمی را می توان به دو دسته تقسیم کرد.
یک. سرمایه های مازاد بر نیاز روزمره که عمدتاً بصورت نقد یا سپرده گذاری شده در انواع حساب های بانکی است.
دو. سرمایه های غیر نقدی که معمولاً برای پس انداز و یا حفظ ارزش پولی در شرائط تورمی تبدیل به کالا، ارز، ملک، طلا، سکه، خودرو و امثالهم شده اند که برای سرمایه گذاری در تولید، در بسیاری از مواقع مبتنی بر شرائط، لازم است اول نقد شوند و سپس مورد سرمایه گذاری قرار گیرند.
مردم به دو روش مستقیم و غیر مستقیم (از طریق سیستم های بانکی، بورس و تعاونی) می توانند سرمایه گذاری در تولید انجام دهند. در روش اول سرمایه های خرد مردمی مستقیماً توسط خودشان در راه اندازی واحدهای تولیدی مورد استفاده قرار می گیرند.
به عنوان مثال چند نفر سرمایه های خرد خود را به اشتراک گذاشته و یک کارگاه تولید پوشاک یا یک کارخانه تولید مصنوعات پلاستیکی آشپزخانه را راه اندازی می نمایند. در روش دوم به دلائل مختلف از جمله نداشتن تخصص و توانمندی و بعضاً ریسک پذیر نبودن صاحبان سرمایه، سرمایه های خرد مردمی در بانک ها سپرده گذاری در بورس سهم خری و در تعاونی ها اشتراک گذاری می شوند تا توسط این مراکز در مسیر تولید قرار بگیرند.
از آنجایی که همواره منابع از جمله منابع پولی، مالی و اعتباری محدود هستند و ضرورت دارد که از هدر رفت آنها جلوگیری کرد، نقش هدایتگری و راهبری این منابع برای رسیدن به اهداف سرمایه گذاری برای تولید، دوچندان است. چه در روش مستقیم و چه در روش غیر مستقیم سرمایه گذاری برای تولید توسط مردم، مراقبت از سرمایه ها و هدایت و راهبری آنها باید عالمانه و عقلایی تحت یک نظام منسجم مبتنی بر برنامه ریزی از پیش طراحی شده صورت پذیرد و مجریان کار نیز متعهد به اجرای دقیق برنامه ریزی انجام شده باشند و یک نظام ارزیابی عملکرد فرایند محور هم در مقام مشاور و دیده بان مانع از بروز انحراف عملکرد از برنامه ریزی انجام شده، بشود.
برای این منظور باید وظائف حاکمیت، مدیریت کشور در سطوح عالی، میانی و پایین، سازمان های مسئول، پشتیبان، تنظیم گر، تسهیل گر، تقنینی و قضایی کاملاً شفاف بوده و جملگی در خدمت به نتیجه رساندن سرمایه گذاری های انجام شده در تولید باشند.
چنانچه سرمایه گذاری در تولید به درستی انجام شود و به تبع آن بازارهای مصرف داخلی و خارجی روی خوش به تولیدات نشان دهند، انتظار می رود بخش مهمی از نظام اقتصادی کشور اثرگذاری مثبت داشته و در کنار بهبود عملکرد سایر اجزای نظام اقتصادی، منجر به شکوفایی اقتصاد شود.
مطالب مرتبط:
جایگاه بهرهوری در «سرمایهگذاری برای تولید»
امنیت سرمایهگذاری چگونه محقق میشود؟