برای ارتقای بهرهوری لازم است ساختار حاکمیت اقتصادی کشور اصلاح شده و موانع موجود نیز رفع شود.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از تعادل، در یادداشتی با عنوان «بهرهوری اقتصادی» نوشته است:
در جهان امروز به علت محدودیت در عوامل تولید، بهرهوری موضوع مهمی تلقی میشود. بررسیهای انجام شده در این زمینه نشان میدهد در سالهای اخیر ارتقای بهرهوری موجب رشد تولید و به تبع آن رشد اقتصادی کشورهای پیشرو شده است.
بهرهوری مفهومی جامع و کلی است که باعث افزایش آرامش و رفاه انسانها و ارتقای سطح زندگی افراد جامعه میشود. علاوه بر این افزایش بهرهوری منجر به بهبود وضعیت اقتصادی، افزایش تولید، کاهش تورم و افزایش اشتغال میشود. در شرح مفهوم بهرهوری مطالب گوناگونی بیان شده است. خلاصه این مفاهیم بهرهوری را استفاده بهینه از منابع برای دستیابی به حداکثر بازدهای ممکن تعریف میکند. مرکز ملی بهرهوری ایران، بهرهوری را شامل دومولفه کارایی و اثربخشی میداند.
اثربخشی به مفهوم درجه و میزان دستیابی به اهداف تعیین شده میباشد به عبارتی چگونگی تحقق اهداف را مورد سنجش قرار میدهد. کارایی نیز مربوط به استفاده صحیح از منابع میباشد. در بررسی تفاوت میان بهرهوری و کارایی میتوان گفت یک بنگاه اقتصادی ممکن است از نظر فنی کارا باشد یعنی حداکثر تولید را با استفاده از نهادههای خود به دست آورد ولی بهرهوری کل بر تولید حاکم نباشد. تغییرات تکنولوژی عاملی است که میتواند باعث دستیابی به بهرهوری کل در تولید شود.
بنابر توضیحات داده شده بهرهوری عاملی بسیار مهم در رشد و توسعه اقتصادی و رسیدن به آرمانها و اهداف اقتصادی محسوب میشود. در ایران رشد شاخص بهرهوری روندی بسیار کند و در مقطعی منفی داشته است. متاسفانه تحولات شاخصهای بهرهوری در ایران رضایت بخش نبوده و این شاخص از یک روندمشخص تبعیت نمیکند. بر طبق مطالعات صورت گرفته مهمترین موانع افزایش بهرهوری کل عوامل تولید در اقتصاد کشور، به شرح زیر است:
۱- نبود ارتباط منطقی بین نرخ دستمزد و بهرهوری
۲- وجود نیروی کار مازاد در برخی از فعالیتهای دولتی و خصوصی و پایین بودن انگیزه نیروی کار
۳- نبود ابداع، نوآوری، خلاقیت و کارآموزی در میان نیروی کار.
۴- عدم انعطافپذیری بازار کار به دلیل ناکارآمد بودن قوانین ناظر بر بازار کار
۵- تعداد زیاد طرحهای عمرانی نیمه تمام و طولانی شدن دوره اتمام و بهرهوری آنها
۶- دخالت دولت در بخشهای اقتصادی و مانعتراشی برای فعالیت بخش خصوصی در بخشهای تولیدی و خدماتی.
۷- عدم تمایل بخش خصوصی داخلی و خارجی جهت سرمایهگذاری در ایران
۸- پایین بودن توان رقابتی بنگاههای اقتصادی با رقبا
۹- پایین بودن سطح دانش فنی و وجود فاصله زیاد با سطوح جهانی
۱۰- پایین بودن دانش و تخصص مدیران و شیوه ناصحیح انتخاب مدیران و عدم ارزیابی پیوسته و مداوم عملکرد آنها با استانداردهای جهانی.
عواملی که باعث بهبود سطح کیفی نیروی کار و سرمایه میشوند منجر به تخصیص بهتر منابع و استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود شده و به ارتقا بهرهوری کل عوامل تولید کمک میکنند. مهمترین این عوامل عبارتند از:
۱- سرمایهگذاری خارجی، ۲- تحقیق و توسعه، ۳- سیاستهای تجاری، ۴- آموزش و میزان تحصیلات علمی نیروی کار، ۵- کارایی و دانش مدیریت
بنابر توضیحات داده شده عوامل متعددی بر بهرهوری عوامل تولید نیروی کار و سرمایه موثر هستند بنابراین برای ارتقای بهرهوری لازم است ساختار حاکمیت اقتصادی کشور اصلاح شده و موانع موجود نیز رفع شود. باید توجه داشت دستیابی به اهداف رشد اقتصادی بدون بهرهوری امکانپذیر نیست.