ر حال حاضر تحقیقات درباره آثار هوش مصنوعی بر بازار کار و شناسایی مکانیزمهای توانمندسازی لازم نتایج یکسانی ارائه نمیدهند و این موضوع باید به طور جدی مورد توجه سیاستگذاران فناوری در کشور هم قرار گیرد و از اعمال سیاستهای سریع و غیرقابل بازگشت در بخش نیروی کار جدا پرهیز کند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از وبسایت سازمان بهره وری، گیتا جهانگیری، مشاور سازمان ملی بهرهوری ایران در یادداشتی نوشته است:
براساس نظرسنجیهای انجامشده، استفاده از هوش مصنوعی توسط سازمانها در سراسر جهان در حال افزایش است، ۴۹ درصد پاسخ دهندگان فعال صنایع مختلف (که از مدیران ارشد بخش خصوصی هستند)، پیشبینی میکنند که هوش مصنوعی میتواند بهعنوان محرکی برای ایجاد شغل عمل کند، در حالی که ۲۳ درصد نیز انتظار دارند این فناوری موجب جابهجاییهای شغلی شود. این لزوماً به معنای حذف شغلها نیست، بلکه بیشتر نشان دهنده تغییر در نقشها و مهارتهای موردنیاز برای انجام آنهاست.
این نظرسنجی که شاخص اعتماد مدیران را میسنجد، نشان میدهد که در آمریکا ۴۷ درصد مدیران اجرایی معتقدند که هوش مصنوعی بهره وری شخصی آنها را افزایش خواهد داد. در پاسخ به سوال دیگری ۴۴ درصد اذعان کردند که در حال برنامه ریزی برای ارتقای استفاده از هوش مصنوعی هستند و در شاخصی دیگر، ۴۰ درصد هوش مصنوعی را کلیدی برای باز کردن درهای رشد و درآمد میبینند.
یکی از مهمترین موضوعاتی که این روزها اذهان سیاستگذاران دنیا را به خود مشغول کرده، برنامه ریزی برای مواجهه با این تغییرات بزرگ اجتماعی و سیاسی است. بسیاری از دولتها توانمندسازی نیروی کار خود را از هم اکنون آغاز کرده و مشغول ارتقای سطح کارمندان و کارگران هستند. آنها در این زمینه دو کار محوری را پیگیری میکنند:
نخست، آموزش هوش مصنوعی به نیروی کار. در این بخش برنامههای آموزشی گستردهای تدارک دیده شده اند تا برنامه نویسی و اصول هوش مصنوعی را به نیروی کار یاد دهند. این بخش، بیشتر در قالب کلاسهای مختلف هفتگی و دورههای مهارتی حرفهای کوتاه مدت و بلندمدت با یارانه دولتی برگزار شده است. این اقدام اساسا برای کشورهایی امکان پذیر است که هم اکنون از زیرساختهای لازم مانند کامپیوتر، شبکه اینترنت قوی، دسترسی به توان پردازشی در صورت نیاز و بسیاری زیرساختهای دیگر برخوردار باشند.
دوم، آموزش نحوه درست بهکارگیری از محصولات هوش مصنوعی. گروهی دیگری از برنامهها بر این متمرکزند تا به نیروی کار نحوه بهره مندی درست از کاربردهای توسعهیافته هوش مصنوعی را آموزش دهند. این برنامهها با تمرکز بر ارتقای مهارتهای تفکر خلاق و تفکر نقاد به نیروی کار، تلاش میکنند ضمن نشاندادن نقاط قوت و ضعف مدلهای مختلف هوش مصنوعی، ذهنیتی واقع بینانه نسبت به فناوری ایجاد کنند و این امکان را به نیروی کار بدهند تا در هر زمینهای کارآتر و دارای مزیت رقابتی باشند.
اما آمارهای منتشرشده در سالهای اخیر نشان میدهد که برخلاف خوشبینی گسترده مدیران تجاری نسبت به بهکارگیری هوش مصنوعی در سازمانهای خود و ارتقای بهره وری و توان نیروی کار، هنوز این اتفاق به صورت عملی محقق نشده و براساس گزارش سال ۲۰۲۳ سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه (OECD)، از میان کشورهای عضو سازمان درسالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ کمتر از یکدرصد آگهیهای منتشرشده برای مشاغل به صورت آنلاین با هوش مصنوعی و توانمندیهای ناظر به آن مرتبط بوده اند و این روند در کشورهای مختلف با فراز و نشیب همراه بوده و الزاما روند صعودی را در این بخش شاهد نیستیم.
این موضوع نشان میدهد که بهرغم مطالعات صورتگرفته و پیشبینیهایی که ناظر به آینده هوش مصنوعی و اثرات آن بر اقتصاد و بازار کار است، هنوز نحوه اثرگذاری این فناوری به طور کامل آشکار نشده است و سیاستگذاران باید به طور جدی از اتخاذ سیاستهای برگشت ناپذیر پرهیز کنند و بیشتر سیاستهای مقطعی کوتاهمدت را در پیش گیرند که بتوان براساس درکهای آتی از دایره تاثیرگذاری هوش مصنوعی، آنها را اصلاح کرد و بهبود بخشید.
به طور خلاصه میتوان جمع بندی کرد که در حال حاضر تحقیقات درباره آثار هوش مصنوعی بر بازار کار و شناسایی مکانیزمهای توانمندسازی لازم نتایج یکسانی ارائه نمیدهند و این موضوع باید به طور جدی مورد توجه سیاستگذاران فناوری در کشور هم قرار گیرد و از اعمال سیاستهای سریع و غیرقابل بازگشت در بخش نیروی کار جدا پرهیز کند، چرا که هنوز واقعیتهای جهان هوش مصنوعی بر پیشبینیها غالب نشده اند و امکان خطای سیاستگذاری در حال حاضر در این بخش بالاست.