جذب سرمایهگذار خارجی میتواند فرصتهای بیشماری را برای استارتاپها و شرکتهای در حال رشد فراهم آورد. این فرآیند نه تنها منابع مالی مورد نیاز برای توسعه و نوآوری را تأمین میکند، بلکه میتواند به انتقال دانش و فناوری، افزایش بهرهوری و ایجاد اشتغال کمک بیشماری کند. با این حال، برای بهرهبرداری موفق از این فرصتها، استارتاپها و شرکتها باید به دقت چالشهای موجود را شناسایی و برای غلبه بر آنها برنامهریزی کنند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، در این میان فعالان حوزه سرمایهگذاری باور دارند اصلیترین دلیل جذب نشدن سرمایهگذارهای خارجی به کسبوکارها و استارتآپهای ایرانی، تحریمهای اعمالشده بر ایران است. به گفته آنها در صورت جذب شدن سرمایهگذارهای خارجی کسبوکارهای ایرانی میتوانند در سطح بینالمللی رقابت کنند. جذب سرمایهگذاران خارجی به عنوان عاملی حیاتی در افزایش شکوفایی اقتصادی کشورهای مختلف شناخته میشود.
وجود پتانسیلهای بکر در اقتصاد ایران موضوعی است که بهشدت موردبحث قرارگرفته است و بهطور گسترده به آن تاکید میشود. بااینحال، علیرغم پتانسیل اقتصادی قابلتوجه، ایران برای به دست آوردن موقعیت برجسته در اقتصاد جهانی با تداوم موضوع اقتصاد بیمار تلاش کرده است. شاخصهای عینی نشاندهنده تفاوت قابلتوجهی بین ظرفیتهای موجود و عملکرد واقعی در ایران است.
متأسفانه، ایران شکاف قابلتوجهی بین سهم تولید ناخالص داخلی، صادرات و تجارت جهانی در رابطه با شاخص اندازه زمین خود دارد. این تناقض در سایر کشورهای رقیب و نوظهور مشاهده نمیشود. از دلایل سختی جذب سرمایههای خارجی و ورود تکنولوژیهای جدید میتوان به عدم شناخت کافی و واقعی شرکتهای خارجی از ایران، پیچیدگیهای اداری، مالی، بینالمللی و ریسکهای غیر قابل محاسبه در ایران اشاره کرد.
از دیگر عوامل موثر میتوان به بروزرسانی شرکتها و نهادهای ایرانی با قوانین و مقررات بینالمللی جدید که در طی این سالها تغییراتی داشته است اشاره کرد.
هدفگذاری برای جذب سرمایهگذاری خارجی از سوی استارتآپها
در عین حال جذب سرمایهگذار خارجی، یکی از مهمترین اهداف استارتاپها و شرکتهای در حال رشد است که به آنها امکان میدهد تا منابع مالی، دانش فنی و شبکههای بینالمللی لازم برای توسعه و نوآوری را به دست آورند. این امر نه تنها به افزایش اعتبار و شهرت جهانی آنها کمک میکند، بلکه میتواند دروازههایی به سوی بازارهای جدید را گشوده و به انتقال تجربیات بینالمللی منجر شود.
با این حال، جذب چنین سرمایهگذارانی نیازمند درک عمیقی از بازارهای هدف، تحمل ریسک و توانایی ارایه طرحهای استراتژیک است. استارتاپها برای جذب سرمایهگذار خارجی لازم است طرحهای تجاری قوی و جذابی ارایه دهند که نشاندهنده پتانسیل رشد و سودآوری آنها باشد. آنها باید قادر به بیان واضح نقاط قوت و مزیتهای رقابتی خود باشند و اطمینان حاصل کنند که محصولات و خدماتشان ارزشی جدید و منحصربهفرد به بازار ارایه میدهند.
جذب سرمایهگذار خارجی میتواند به توسعه اقتصادی کشور میزبان کمک کند و به ایجاد شغل و افزایش بهرهوری نیروی کار منجر شود. اگرچه جذب سرمایه خارجی به کسبوکارهای ایرانی یکی از راههایی است که باعث رشد آنها در بازار داخلی و ورود به بازار جهانی میشود.
با وجود این، موانع قانونی و مقرراتی، ریسکهای سیاسی و اقتصادی، مشکلات فرهنگی و ارتباطی، عدم شفافیت و فساد، محدودیتهای بازار و دسترسی و مسائل مربوط به محیط زیست و اجتماعی همگی میتوانند مانعی برای جذب سرمایهگذاران خارجی باشند.
همچنین تحریمها باعث شده است سرمایهگذاران خارجی تمایل زیادی برای ورود به این بازار نشان ندهند. سید حسین سجادی نیری، رییس هیاتمدیره انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر در این باره به پیوست گفت: «با توجه به شرایط ایران از جمله تحریمها و مشکلاتی که به بار میآورند و آماده نبودن بسترهای قانونی، جذب سرمایهگذار خارجی سختتر از باز کردن قفل سرمایهگذاری در داخل کشور است.» به گفته سجادی نیری، حجم سرمایهگذاری داخلی کشور تناسبی با حجم نقدینگی و میزان پولهای سرگردان در بازارهای دیگر مانند ملک، طلا، ارز و رمزارز ندارد.
او اضافه کرد: «ما باید اول قفل پیش پای سرمایهگذاری داخلی را باز کنیم زیرا اگر این قفل باز نشود و سرمایهگذاری داخلی رونق پیدا نکند، طبیعتاً انتظار برای سرمایهگذاری خارجی منطقی نیست. قفل سرمایهگذاری داخلی هم بیشتر مربوط به بحث اگزیت و خروج، بورسی شدن کسبوکارها و حمایت دولت از سرمایهگذاریهای مراحل اولیه و بورسی است.»
او درباره تاثیر سرمایهگذاری خارجی افزود: «معمولاً سرمایهگذاری خارجی با اسمارت مانی همراه است و قطعاً حجم سرمایهگذاری ما را چند برابر میکند. علاوه بر این کسبوکارهای ما را به تجربیات جدید و جهانی نزدیک و کمک میکند به بازارهای جهانی وصل شوند.»
به گفته رییس هیاتمدیره انجمن سرمایهگذاری خطرپذیر، برای رونق بازار سرمایه داخلی، باید مساله اگزیت و بورسی شدن کسبوکارها برطرف و دولت مجاب به ایجاد مشوق شود. او درباره همکاری با نهادهای داخلی افزود: «ما در تلاش برای تاسیس یک شرکت مشترک با صندوق نوآوری شکوفایی هستیم تا آن را تبدیل به یک CVC کنیم و برای بانکها و بازار سرمایه الگویی شود تا بتوانند از مزیتهای قانون جهش تولید دانشبنیان استفاده کنند.»
شرکتهای داخلی ارزش خود را با ورود سرمایه خارجی پیدا میکنند
رضا قوامیپور، کارشناس فعال در زمینه راهاندازی کسبوکار باور دارد هر چقدر راه ورود سرمایهگذاران خارجی باز شود، به تبع آن اکوسیستم نوآوری رشد خواهد کرد و شرکتهای داخلی ارزش واقعی خود را در بازار جهانی پیدا میکنند.
او در این باره گفت: «با ورود سرمایهگذاران خارجی شرکتهای ما ارزش واقعی خودشان را پیدا میکنند و شرکتها در کنار رقبای خود در کشورهای همسایه، ارزش بالاتری پیدا خواهد کرد.» او ادامه داد: «اگر سرمایهگذاران خارجی وارد اکوسیستم نوآوری ما شوند، علاوه بر اینکه این اکوسیستم رشد خواهد کرد و شرکتهای جدیدتری وارد بازار خواهند شد، رقابت بین سرمایهگذاران مختلف شکل خواهد گرفت و ارزش واقعی کسبوکارها نشان داده میشود.»
قوامیپور توضیح داد: «ما باید تلاش کنیم شرکتهایی را که در پورتفوی ما قابلیت بینالمللی شدن دارند به بازارهای خارجی معرفی میکنیم. گاهی این شرکتها با هویتهای جدید در کشورهای دیگر شروع به کار میکنند تا بتوانند سرمایهگذار خارجی جذب کنند.
کار دیگری که باید انجام دهیم کشف فرصتهای موجود در اکوسیستم نوآوری کشورهای دیگر است. باید ببینیم در کشورهای دیگر چه سرمایهگذارانی وجود دارند، اکوسیستم سرمایهگذاری خطرپذیر در آن کشورها چگونه است و چطور میشود با این سرمایهگذاران وارد همکاری شد.»
او درباره جذب این سرمایهگذاران به کسبوکارهای ایرانی گفت: «ما سعی میکنیم بازار کشورهای مختلف را بررسی کنیم، با سرمایهگذاران آنها جلسات مختلف برگزار کنیم و تمام تلاشمان این است آنها مایل به سرمایهگذاری در شرکتهای ایرانی شوند. گاهی ممکن است این اتفاق بهطور مستقیم در شرکتهای داخل ایران نیفتد و نیاز به ایجاد شرکتی با هویت جدید در خارج از ایران باشد.»
تحریمها اصلیترین چالش برای ورود سرمایهگذاران خارجی
به گفته قوامیپور، تحریمها از اصلیترین چالشهای شرکتهای ایرانی برای معامله با سرمایهگذاران خارجی است. او درباره سایر چالشهای کسبوکارهای ایرانی توضیح داد: «چالشی که از سمت خود ما وجود دارد این است که به دلیل اینکه شرکتهایمان را در یک فضای آکواریومی رشد دادهایم، با ادبیات بینالمللی و مسیری که برای ورود به این فضا پیش روی خود دارند آشنا نیستند و این نیاز به تمرین و استمرار دارد.»
او درباره کسبوکارهایی که احتمال موفقیت بیشتری در فضای بینالمللی دارند گفت: «استارتآپهایی که انعطافپذیریشان با فضای بینالمللی راحتتر انجام میشود، یعنی میتوانند سریعتر زیرساختهایشان را با بازارهای خارجی منطق کنند و تیمهایشان را با ادبیات بینالمللی تطبیق دهند، در این مسیر موفقتر خواهند بود. قطعاً برای موفقیت تیمها باید علاوه بر اینکه چابکی لازم را دارند، ریسکپذیر باشند.»
قوامیپور در نهایت گفت: «بسیاری از تیمهایی که من میبینم مایلاند به فضای بینالمللی و جذب سرمایهگذار خارجی ورود کنند، رویایی در سر دارند و برای آن اقدامی نمیکنند. مهمترین نکته برای جذب سرمایهگذار خارجی جسارت و شهامت است.»