انرژیهای تجدیدپذیر در دهههای اخیر به یکی از مهمترین موضوعات برای سیاستگذاران، سرمایهگذاران و علاقهمندان به محیطزیست تبدیل شدهاند. فناوریهایی مانند توربینهای بادی و پنلهای خورشیدی به عنوان راهکاری برای مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی مطرح شدهاند. اما آیا سرمایهگذاریهای عظیمی که در این حوزه صورت میگیرد، توجیهپذیر است؟
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از تعادل، یکی از بزرگترین موانع در مسیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، هزینههای بالای این فناوریها است. برخلاف تصور رایج، تولید و نصب تجهیزات مربوط به این انرژیها بسیار پرهزینه است. برای نمونه، ساخت یک مزرعه بادی بزرگ نیازمند میلیاردها دلار سرمایهگذاری است و این در حالی است که بهرهبرداری پایدار از این پروژهها به زیرساختهای گستردهتری نیاز دارد. علاوه بر این، تولید مواد اولیهای مانند سیلیکون برای پنلهای خورشیدی یا فلزات کمیاب موردنیاز توربینهای بادی، نه تنها هزینهبر است، بلکه آثار زیستمحیطی چشمگیری را به همراه دارد.
از سوی دیگر، نگهداری و تعمیر این تجهیزات در بلندمدت نیز میتواند بار مالی سنگینی بر دوش دولتها و سرمایهگذاران بگذارد.
فرشید محمدی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با «تعادل» میگوید: «یکی از مشکلات اساسی این نوع انرژیها، وابستگی آنها به شرایط جوی است. خورشید همیشه نمیتابد و باد همیشه نمیوزد. بنابراین، برای تامین پایداری در این سیستمها، استفاده از باتریهای پیشرفته و سامانههای ذخیره انرژی اجتنابناپذیر است، که خود هزینههای اضافی به همراه دارد.»
وی همچنین به چالشهای زیستمحیطی مرتبط با این فناوریها اشاره کرد و افزود: «اگرچه این نوع انرژیها بهظاهر دوستدار محیطزیست هستند، اما تولید و بازیافت تجهیزات مرتبط با آنها تاثیرات مخربی بر طبیعت دارد. به عنوان مثال، پنلهای خورشیدی و باتریها در پایان عمر مفیدشان به زبالههای الکترونیکی تبدیل میشوند که بازیافت آنها بسیار دشوار است و میتواند به آلودگی منابع آب و خاک منجر شود.»
وی گفت: علاوه بر این، احداث مزارع بادی و خورشیدی معمولا نیازمند تغییر کاربری گسترده اراضی طبیعی است که میتواند زیستگاههای جانوری و گیاهی را تخریب و اکوسیستمها را به خطر بیندازد.
وی معتقد است: برخلاف سوختهای فسیلی که اقتصاد آنها بر پایه عرضه و تقاضا شکل گرفته، انرژیهای تجدیدپذیر معمولا بدون یارانههای کلان نمیتوانند رقابتپذیر باشند. این امر فشار مالی بیشتری بر دولتها و مردم وارد میکند، چراکه بخش عمده این هزینهها از درآمدهای مالیاتی تامین میشود.
محمدی تصریح کرد: اگرچه مشکلات و چالشهای متعددی بر سر راه توسعه انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد، اما این به معنای کنار گذاشتن کامل این فناوریها نیست. باقری پیشنهاد میدهد که به جای تمرکز صرف بر این نوع انرژیها، ترکیب آنها با سایر منابع مانند گاز طبیعی و انرژی هستهای میتواند راهکاری عملیتر باشد.
وی بر لزوم سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه تاکید کرد و گفت: تحقیقات میتواند به کاهش هزینهها و افزایش کارایی این فناوریها منجر شود. اگرچه انرژیهای تجدیدپذیر ظرفیت بالایی برای کاهش انتشار کربن و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی دارند، اما تصمیمگیرندگان باید سیاستگذاریهای خود را براساس دادههای علمی و واقعبینانه تدوین کنند، نه تبلیغات احساسی.
وی در پایان عنوان کرد: سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر میتواند به تحول در نظامهای انرژی جهان کمک کند، اما این مسیر بدون چالش نیست. تصمیمگیریهای هوشمندانه و مدیریت صحیح منابع میتواند تضمینکننده آیندهای پایدار و کمهزینهتر برای استفاده از این فناوریها باشد.
مطالب مرتبط:
جاماندگی از انقلاب تجدیدپذیرها
سهم منابع تجدیدپذیر در تأمین برق جهان ۵ واحد درصد بیشتر میشود