چین، بزرگترین مصرفکننده و تولیدکننده انرژی در جهان، در سالهای اخیر تمرکز ویژهای بر ادغام منابع انرژی توزیعشده (Distributed Energy Resources – DERs) در شبکه برق ملی خود داشته است؛ رویکردی که میتواند الگوی تازهای برای گذار جهانی به انرژیهای تجدیدپذیر و شبکههای هوشمند ایجاد کند.
به گزارش پایگاه خبری بهرهورنیوز، این منابع، شامل سامانههای خورشیدی پشتبامی، توربینهای بادی کوچک، واحدهای تولید همزمان برق و حرارت، ایستگاههای شارژ و ذخیرهسازی خودروهای برقی و سامانههای ذخیرهسازی انرژی با باتریهای لیتیومی هستند که در نقاط مختلف کشور نصب شده و به صورت یکپارچه مدیریت میشوند.
طی دهه گذشته، رشد سریع اقتصادی و صنعتی در چین سبب شد تقاضا برای برق به شکل بیسابقهای افزایش یابد. این موضوع در کنار دغدغههای زیستمحیطی و تعهدات بینالمللی برای کاهش انتشار کربن، دولت را بر آن داشت تا ساختار انرژی خود را از یک سیستم متمرکز مبتنی بر سوختهای فسیلی به یک نظام پویای چندمنبعی و کمکربن تغییر دهد.
در این چارچوب، سیاستگذاران چینی از سال ۲۰۱۶ برنامههای جامع «انرژی اینترنت» و «شبکه برق هوشمند ملی» را به اجرا گذاشتند تا اتصال، مدیریت و کنترل میلیونها منبع کوچک انرژی در سراسر کشور امکانپذیر شود.
در حال حاضر بیش از ۶۰ درصد ظرفیت خورشیدی نصبشده در چین در قالب پروژههای کوچک مقیاس توزیعشده قرار دارد. این رقم تنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۵۰ گیگاوات افزایش یافته است که نشاندهنده مشارکت گسترده بخش خصوصی، خانوارها و صنایع کوچک در تولید برق تجدیدپذیر است.
همزمان، رشد فزاینده خودروهای برقی (که از مرز ۲۰ میلیون دستگاه عبور کرده) به چین این امکان را داده تا از این خودروها نه فقط به عنوان مصرفکننده انرژی، بلکه بهعنوان منابع ذخیره و پشتیبان شبکه استفاده کند.
ادغام منابع توزیعشده در چنین مقیاسی نیازمند زیرساختهای دیجیتال پیشرفته است. به همین دلیل، شرکت شبکه دولتی برق چین طی سالهای اخیر شبکهای از مراکز داده و پلتفرمهای هوشمند را تحت عنوان “New Energy Cloud” راهاندازی کرده است. این سامانه قادر است اطلاعات مربوط به تولید و مصرف برق در میلیونها نقطه مختلف را بهصورت لحظهای تحلیل کرده و با استفاده از هوش مصنوعی، تصمیمگیری خودکار برای متعادلسازی شبکه انجام دهد.
با وجود این پیشرفتها، چالشهایی نیز پیش روی این گذار وجود دارد. از جمله مهمترین آنها، نوسانات شدید تولید در منابع خورشیدی و بادی، نبود استانداردهای فنی واحد در مناطق مختلف و دشواری در پیشبینی دقیق مصرف در مقیاس محلی است.
برای رفع این چالشها، دولت چین در همکاری با دانشگاهها و شرکتهای فناوری، پروژههای آزمایشی متعددی را در استانهای چون شاندونگ، گوانگدونگ و جیانگسو آغاز کرده است تا مدلهای جدیدی از کنترل تطبیقی و ذخیرهسازی ترکیبی انرژی طراحی شود.
از نظر سیاستی نیز، چین بهتازگی چارچوبهای تازهای برای قیمتگذاری برق در سطح محلی تدوین کرده است که به تولیدکنندگان کوچک اجازه میدهد مازاد برق تولیدی خود را به شبکه بفروشند. این اقدام علاوه بر افزایش انگیزه سرمایهگذاری در پروژههای کوچکمقیاس، به توسعه بازارهای محلی انرژی نیز کمک میکند.
کارشناسان معتقدند که چنین سیاستهایی در بلندمدت میتواند به شکلگیری یک بازار برق غیرمتمرکز و رقابتی منجر شود که کارایی سیستم را بالا برده و فشار بر نیروگاههای بزرگ را کاهش دهد.
به گفته تحلیلگران، ادغام موفق منابع انرژی توزیعشده از جمله تجدیدپذیرها در چین نهتنها به کاهش وابستگی به زغالسنگ و سوختهای فسیلی کمک میکند، بلکه مسیر تحقق هدف «کربن خنثی» تا سال ۲۰۶۰ را هموار خواهد ساخت. علاوه بر این، توسعه این زیرساختها زمینهساز نوآوری در حوزههایی چون ذخیرهسازی انرژی، مدیریت دادههای کلان و هوش مصنوعی در صنعت برق شده است.
در مجموع، تجربه چین نشان میدهد که گذار به سمت شبکههای توزیعشده و هوشمند، صرفاً یک تحول فناورانه نیست، بلکه نیازمند هماهنگی میان سیاستگذاری، سرمایهگذاری و مشارکت اجتماعی است. چین با بهرهگیری از ظرفیتهای عظیم فناوری، سرمایه و نیروی انسانی، در حال ترسیم چشماندازی نو برای آینده انرژی جهان است؛ آیندهای که در آن تولید و مصرف برق دیگر محدود به نیروگاههای بزرگ نخواهد بود، بلکه حاصل همکاری میلیونها منبع کوچک، پراکنده و هوشمند در سراسر کشور خواهد بود.
منبع: https://www.iea.org/reports/integrating-distributed-energy-resources-in-china
مطالب مرتبط:
بزرگترین توربین بادی جهان به شبکه برق چین وصل شد؛تأمین انرژی ۳۶ هزار خانه
چین بزرگترین مزرعه خورشیدی دریایی جهان را راهاندازی کرد؛ تأمین برق ۲.۶۷ میلیون خانه