نمایندگان مجلس با تصویب ماده ۳ طرح ملی هوش مصنوعی، با تشکیل «سازمان ملی هوش مصنوعی» به عنوان یک سازمان مستقل موافقت کردند.
به گزارش پایگاه خبری بهرهورنیوز، نمایندگان مجلس در نشست علنی یکشنبه، 4 آبانماه 1404، در جریان ادامه رسیدگی به گزارش شور دوم کمیسیون صنایع و معادن در مورد طرح ملی هوش مصنوعی، با تصویب ماده ۳ این طرح موافقت کردند.
این مصوبه با ۲۲۳ رأی موافق، ۲۰ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع از مجموع ۲۶۰ نماینده حاضر در صحن به تصویب رسید.
تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی
بر اساس این ماده، با هدف ساماندهی و توسعه زیست بوم هوش مصنوعی، «سازمان ملی هوش مصنوعی» بهعنوان یک سازمان مستقل با استفاده از امکانات موجود تشکیل میشود و دبیرخانه آن شورا ذیل رئیس جمهور فعالیت میکند.
تبصرههای این ماده به شرح زیر است:
تبصره ۱: رئیس سازمان ملی هوش مصنوعی با حکم رئیس جمهور تعیین میشود.
تبصره ۲: سازمان ملی هوش مصنوعی موظف است ظرف مدت سه ماه پس از لازمالاجرا شدن این قانون، اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی را با همکاری نهادهای زیر تدوین و به تصویب هیات وزیران برساند: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت علوم، وزارت بهداشت، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت آموزش و پرورش.
مجلس در هفتههای اخیر در راستای قانونمند شدن حوزه هوش مصنوعی اقدامات دیگری نیز انجام داده بود. نمایندگان پیشتر به دنبال تشکیل کمیسیون ویژه هوش مصنوعی بودند و همچنین، تعاریف قانونی برای این حوزه توسط نمایندگان تعیین شده بود.
اختیارات سازمان ملی هوش مصنوعی
در ماده ۴ این طرح اهم وظایف و اختیارات سازمان ملی هوش مصنوعی توضیح داده شده که در ادامه آمده است:
وظیفه اول این سازمان «اجرای مصوبات و سیاستهای ابلاغی شورای ملی راهبری هوش مصنوعی و نظارت بر حسن اجرای آنها در دستگاههای اجرایی» است. «ارائه پیشنهاد و هماهنگی با سازمان برنامه و بودجه در تنظیم سرفصلهای بودجهای حوزه هوش مصنوعی دستگاههای متولی» دومین وظیفهای است که برای این سازمان در نظر گرفته شده است.
همچنین، سازمان ملی هوش مصنوعی موظف به تدوین، بهروزرسانی و پایش اجرای برنامه ملی توسعه هوش مصنوعی جهت تصویب در شورای ملی راهبری هوش مصنوعی است و باید مرکز مطالعات راهبردی و آزمایشگاه توسعه فناوریهای بنیادین در چارچوب اساسنامه سازمان ملی هوش مصنوعی را ایجاد کند.
«ایجاد مرکز ارزیابی و تأیید امنیت سامانههای هوش مصنوعی در چارچوب ضوابط مصوب مراجع ذیربط» وظیفه دیگری است که به این سازمان محول شده است.
علاوه بر این، سازمان ملی هوش مصنوعی «نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران در مجامع و همکاریهای بینالمللی مرتبط با هوش مصنوعی با همکاری وزارت امور خارجه» را بر عهده دارد.
«هماهنگی دستگاههای اجرایی، نهادهای علمی و پژوهشی و بخش خصوصی در توسعه و بهرهبرداری از فناوریهای هوش مصنوعی» و «تدوین مقررات و ضوابط و پیشنهادات و لوایح مرتبط با هوش مصنوعی برای تصویب در مراجع ذیصلاح» دیگر تکالیفی است که برای این سازمان تعریف شده است.
یادآور میشود در دولت پیشین، «سازمان ملی هوش مصنوعی ایران» تشکیل و در دولت فعلی نیز منحل شد و دولت چهاردهم نیز با این مصوبه مخالفت کرده بود.
رضا محمودی لموکی، معاون امور مجلس معاونت علمی ریاست جمهوری همزمان با اعلام رسمی موافقت نمایندگان مجلس دلایل مخالفت دولت با سازمان هوش مصنوعی را اعلام کرده بود. او تشکیل سازمان جدید را مغایر با رویکرد چابکسازی دولت و برنامه هفتم توسعه دانست و یادآور شد که طبق بند «ت» ماده ۹۹ برنامه هفتم توسعه، متولی اصلی حوزههای فناورانه از جمله هوش مصنوعی، معاونت علمی ریاستجمهوری است و بر اساس همین قانون، دولت در ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ «ستاد توسعه فناوری کاربرد هوش مصنوعی» را تصویب و ابلاغ کرده است.
محمودی لموکی همچنین تصریح کرد که ایجاد سازمان جدید علاوه بر مغایرت با روح برنامه هفتم، موجب بار مالی اضافی و ایجاد ساختار موازی خواهد شد و با اصل ۷۵ قانون اساسی نیز در تضاد است.
او افزود که تجربه موفق ستادهای فناورانه مانند ستاد نانو و میکرو نشان میدهد که ساختار ستادی و قرارگاهی، بدون نیاز به سازمان مستقل، میتواند کارآمد و هماهنگکننده باشد.به گفته او، طرح مجلس هنوز در مرحله نهایی نیست و باید به شورای نگهبان ارسال و پس از تایید به قانون تبدیل شود؛ بنابراین ستاد توسعه هوش مصنوعی همچنان پابرجاست.
مطالب مرتبط:
از حکمرانی تا آموزش؛ حمایت سازمان بهرهوری آسیایی از هوش مصنوعی مولد
نخستین پروژه سازمان بهرهوری آسیایی از طریق کاربرد هوش مصنوعی در ترکیه