دولت چهاردهم از ابتدای فعالیت خود بارها اعلام كرده كه كنار زدن تحریمها و رسیدن به توافقی كه میتواند منجر به كاهش فشارهای اقتصادی علیه ایران شود را به عنوان یك اولویت مهم دنبال میكند. با این وجود مقامات دولتی تصریح كردهاند كه این مذاكره باید در شرایطی برابر و در مدلی باشد كه حقوق ملت ایران را تضمین كند و در آن خبری از زورگویی و فشار برای تسلیم نباشد.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از تعادل، در همین فضا، از ابتدای سال جاری مذاكراتی میان ایران و امریكا به شكل غیرمستقیم شكل گرفت و در چند مرحله نیز ادامه پیدا كرد اما با حمله ناگهانی اسراییل و آغاز یك جنگ ۱۲روزه همه ایدهها در این حوزه متوقف شد. در ماههای اخیر نیز هر چند خبرها و گمانه زنیهایی در رابطه با احتمال ازسرگیری مذاكرات به گوش رسیده اما آنطور كه وزیر امور خارجه گفته فعلا برنامهای برای ازسرگیری مذاكرات وجود ندارد و تا زمانی كه طرف مقابل حقوق ملت ایران بهرسمیت بشناسد در این حوزه اقدامی صورت نمیگیرد.
در چنین فضایی سوال اصلی این است كه راهكار دولت برای كاهش اثر تحریمها چیست؟ موضوعی كه معاون عراقچی درباره آن صحبتهایی را مطرح كرده است. حمید قنبری با اشاره به اهمیت صادرات غیرنفتی در دوران تحریم گفت: در شرایط فشار، هر كامیون ایرانی كه از مرز خارج و هر بسته كالایی كه در بازارهای منطقهای عرضه میشود، پیامی روشن از اراده ملت ایران است.
صادركنندگان، سفیران خاموش اقتصاد ایراناند و مسیر اقتصاد بدون نفت از استانهایی مانند تبریز آغاز میشود. وی تأكید كرد كه اقتصاد بدون نفت «شعاری انتزاعی» نیست، بلكه مسیر بازآفرینی قدرت ملی، استقلال تصمیم و پایداری در برابر فشارها است.
معاون وزیر امور خارجه در ادامه با تشریح برنامههای دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: دیپلماسی اقتصادی برای ما یك عنوان اداری نیست، ماموریت ملی است. امروز تمام نمایندگیهای ایران در خارج از كشور ماموریت دارند در خدمت صادركنندگان باشند، مشكلات بانكی و گمركی را پیگیری كنند و برای ورود ایران به بازارهای جدید گام بردارند.
وی محور اصلی سیاست خارجی اقتصادی را «دیپلماسی همسایگی» عنوان كرد و افزود: ایران با پانزده كشور مرز زمینی و دریایی دارد و هیچ كشور دیگری در منطقه چنین ظرفیتی ندارد. هر همسایه یك بازار و حلقهای از زنجیره منافع مشترك است.
معاون اقتصادی دستگاه دیپلماسی با اشاره به اینكه موفقیت در دیپلماسی اقتصادی از استانها آغاز میشود، گفت: هر استان هویت اقتصادی ویژه دارد و باید دروازهای برای ورود به بازارهای هدف باشد. تبریز بهطور طبیعی محور اتصال ایران با قفقاز، روسیه و تركیه است و ظرفیتهای صنعتی آن مشتریان بالفعل و بالقوه در بازارهای منطقهای دارد.
وی تأكید كرد: تبریز میتواند به یكی از قطبهای اصلی صادرات غیرنفتی كشور تبدیل شود؛ مشروط بر آنكه زنجیرههای تأمین مشترك، استانداردسازی تولید و همافزایی میان بخش خصوصی و دستگاههای ملی تقویت شود.
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه، توسعه لجستیك را شرط پیروزی در رقابت صادراتی دانست و گفت: رقابت در صادرات، رقابت در هزینه و زمان تحویل است. اگر كالای ایرانی دیر برسد یا حمل آن گران باشد، مزیت رقابتی از بین میرود. كریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب باید به شریان واقعی تجارت تبدیل شوند و تبریز به گره اصلی لجستیكی شمالغرب كشور بدل شود.
قنبری با بیان اینكه «تحریم پایان راه نیست» افزود: از كانالهای مالی جایگزین، تهاتر هوشمند و تجارت با پولهای ملی استفاده میكنیم. سیاست ما بیاثر كردن تحریمهاست؛ با تنوع مسیرها، شركا و ابزارها. معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در پایان با بیان اینكه «آینده اقتصاد ایران در نقشه صادراتی استانها نوشته میشود»، خاطرنشان كرد: با اعتماد، پیگیری و امید، راه صادرات ایران باز خواهد شد و من یقین دارم تبریز پیشاپیش این حركت خواهد بود.
تجارت یعنی اعتماد و هر جا اعتماد باشد، راه باز میشود. با وجود اهمیت پیگیری این ایدهها باید درنظر داشت كه در كوتاهمدت نیز نیاز به راهبردهایی وجود دارد كه منجر به كاهش فشارها به جامعه شود. یكی از اصلیترین موضوعات در این حوزه به اهمیت كنترل بازارهای اصلی و به خصوص طلا باز میگردد كه در نهایت بر روی دیگر بخشهای اقتصاد ایران نیز تاثیر خواهد گذاشت.
در هفتههای اخیر ثباتی نسبی در این بازار شكل گرفته بود اما در روزهای پایانی هفته گذشته بار دیگر یك روند صعودی شكل گرفت. موضوعی كه صاحبنظران این حوزه تحلیلهای چندجانبهای برای آن دارند.
به گفته یك عضو هیاترییسه كمیسیون تخصصی طلا و جواهر، افت ارزش دلار در پی كسری بودجه امریكا و رویكرد جدید چین برای افزایش ذخایر طلا، از عوامل رشد بازار جهانی طلا است و این دو عامل در كنار چشمانداز كاهش نرخ بهره فدرال رزرو، شرایطی ایجاد كرده كه طلا بار دیگر در بازار جهانی با رشد ۲۰۰ دلاری برای هر اونس روبهرو شود و این عوامل در كنار افزایش نرخ ارز در بازار آزاد منجر به افزایشی شدن قیمت طلا و سكه در بازار ایران شدهاند.
محمد كشتیآرای در تشریح وضعیت هفتگی طلا و سكه در بازارهای جهانی و داخلی گفت: طی هفتهای كه گذشت، برخلاف هفتههای قبل كه قیمت جهانی طلا تغییرات محسوسی نداشت تا صبح روز دوشنبه (۱۹ آبان ماه) قیمت جهانی طلا بدون نوسان و در محدوده ۴۰۰۰ دلار تثبیت شده بود؛ اما از روز دوشنبه، با توجه به تحولات اقتصادی و سیاسی در امریكا (آغاز به كار دولت امریكا)، قیمت جهانی طلا روندی صعودی به خود گرفت و تا پایان هفته هر اونس طلا به مرز ۴۲۳۳ دلار رسید.
با این حال امروز و در حال حاضر (ظهر جمعه) هر اونس طلا ۴۱۸۰ دلار است و این در حالی است كه نسبت به ابتدای هفته، هر اونس طلا تا ۲۳۲ دلار افزایش قیمت را تجربه كرده بود. وی افزود: طی هفته جاری ركورد افزایش قیمت طلا در یك هفته شكسته شد و در ماههای اخیر سابقه نداشته كه هر اونس طلا طی یك هفته تا ۲۳۲ دلار افزایش را تجربه كند.
همچنین هر اونس نقره با افزایش پنج دلار و ۹۰ سنت نسبت به هفته گذشته به ۵۴ دلار و ۲۱ سنت رسید. این عضو هیاترییسه كمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران با اشاره به بازار داخلی گفت: همزمان با افزایش قیمتها در بازار جهانی، نرخ ارز در بازار آزاد نیز رشد داشت و دلار از ۱۰۸ هزار تومان به ۱۱۳ هزار تومان رسید كه این عوامل باعث شد، قیمت طلا و سكه در بازار داخلی نیز جهش یابد؛ بهطوریكه هر قطعه سكه طرح جدید با هشت میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش، به ۱۱۹ میلیون تومان رسید و حتی در ساعاتی با نرخ ۱۲۰ میلیون تومان نیز معامله شد.
كشتی آرای ادامه داد: طی این هفته و تا پایان معاملات روز گذشته، هر قطعه سكه طرح قدیم با ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش به ۱۱۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسید. نیمسكه با ۴ میلیون تومان افزایش ۶۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان، ربعسكه با ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رشد ۳۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و سكه یكگرمی با حدود ۶۰۰ هزار تومان افزایش ۱۷ میلیون تومان قیمتگذاری شد.
همچنین هر مثقال طلای آبشده با رشد چهار میلیون و ۵۵۰ هزار تومانی به ۴۹ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار با یكمیلیون و ۵۰ هزار تومان افزایش به ۱۱ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان رسید. به گفته وی، با وجود رشد قیمتها، حباب سكه بهدلیل اقدامات بانك مركزی و مداخله در بازار كاهش یافت و كاهش تقاضا باعث شد كه حباب سكه طی هفته جاری از ۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برسد.
این عضو هیاترییسه كمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران درباره ورود بانك مركزی به بازار طلا و سكه و برگزاری پیشفروش و حراج سكه در زمانهای افزایش قیمت توضیح داد: سال گذشته شاهد بودیم كه حباب سكه به مرز ۱۲ میلیون تومان رسیده بود؛ اما با ورود بانك مركزی و مدیریت بازار، این حباب كاهش یافت.
اگر در چنین شرایطی پیشفروش یا حراج سكه انجام نشود، هیجانات كاذب در بازار شكل میگیرد و این هیجان باعث افزایش تقاضا میشود. بنابراین، بانك مركزی كه مسوول كنترل بازار ارز و طلا است، برای تنظیم بازار و جلوگیری از افزایش بیرویه قیمتها با پیشفروش و حراج سكه باعث مدیریت تقاضا میشود كه از نگاه اقتصادی و فعالان بازار اقدام مثبتی است.
كشتیآرای درباره افزایش قیمت طلا در بازارهای جهانی گفت: چند رخداد اقتصادی و سیاسی در سطح جهان طی یك سال اخیر مستقیم بر بازار طلا اثر گذاشته است. دولت امریكا با كسری بودجه مواجه شده و با كاهش ارزش دلار، تقاضا برای طلا افزایش یافته است؛ ازسوی دیگر فدرال رزرو اعلام كرده كه قصد دارد نرخ بهره را كاهش دهد و این موضوع تمایل به سرمایهگذاری در طلا را بیشتر میكند.
همچنین طی یك سال گذشته، رشد اقتصادی بیشتر كشورهای جهان كاهش یافته اما در مقابل، كشورهایی مانند چین، برزیل و هند رشد قابل توجهی را تجربه كردهاند و بخشی از درآمدهای ارزی این كشورها به طلا تبدیل شده و این موضوع تقاضای جهانی را بالا برده است بهطوریكه گزارشهای بینالمللی نشان میدهد تقاضای چین برای خرید طلا طی یك سال گذشته بهشدت افزایش داشته و همین مساله به افزایش قیمت جهانی منتهی شده و به نظر میرسد روند افزایش ملایم قیمت طلا در میانمدت و بلندمدت ادامهدار باشد.
این عضو هیات رییسه كمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران در پایان تاكید كرد: بیشك، زمانیكه تورم افزایش و رشد اقتصادی كاهش مییابد، تمایل به سرمایهگذاری در طلا برای حفظ ارزش سرمایه بیشتر میشود و این مساله نیز یكی از عوامل افزایش تقاضای جهانی طلاست. در شرایطی كه تحت تاثیر اقدامات ترامپ سرنوشت اقتصاد جهانی نامشخصتر از هر زمان دیگر به نظر میرسد دولت چهاردهم باید تلاش كند در مسیر حفظ آرامش اقتصادی در كشور چه در كوتاه و چه در بلندمدت ایدههایی دقیق را اجرایی كند. موضوعی كه باید دید در ماههای باقی مانده تا پایان ۱۴۰۴ چه سرنوشتی پیدا میكند.
مطالب مرتبط:
چرا با وجود تحریمها حرکت بر لبه فناوری ناممکن است؟ + اینفوگرافی