دولت چهاردهم از ابتدای فعالیت خود بارها اعلام کرده که کنار زدن تحریمها و رسیدن به توافقی که میتواند منجر به کاهش فشارهای اقتصادی علیه ایران شود را به عنوان یک اولویت مهم دنبال میکند. با این وجود مقامات دولتی تصریح کردهاند که این مذاکره باید در شرایطی برابر و در مدلی باشد که حقوق ملت ایران را تضمین کند و در آن خبری از زورگویی و فشار برای تسلیم نباشد.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از تعادل، در همین فضا، از ابتدای سال جاری مذاکراتی میان ایران و امریکا به شکل غیرمستقیم شکل گرفت و در چند مرحله نیز ادامه پیدا کرد اما با حمله ناگهانی اسراییل و آغاز یک جنگ ۱۲روزه همه ایدهها در این حوزه متوقف شد. در ماههای اخیر نیز هر چند خبرها و گمانه زنیهایی در رابطه با احتمال ازسرگیری مذاکرات به گوش رسیده اما آنطور که وزیر امور خارجه گفته فعلا برنامهای برای ازسرگیری مذاکرات وجود ندارد و تا زمانی که طرف مقابل حقوق ملت ایران بهرسمیت بشناسد در این حوزه اقدامی صورت نمیگیرد.
در چنین فضایی سوال اصلی این است که راهکار دولت برای کاهش اثر تحریمها چیست؟ موضوعی که معاون عراقچی درباره آن صحبتهایی را مطرح کرده است. حمید قنبری با اشاره به اهمیت صادرات غیرنفتی در دوران تحریم گفت: در شرایط فشار، هر کامیون ایرانی که از مرز خارج و هر بسته کالایی که در بازارهای منطقهای عرضه میشود، پیامی روشن از اراده ملت ایران است.
صادرکنندگان، سفیران خاموش اقتصاد ایراناند و مسیر اقتصاد بدون نفت از استانهایی مانند تبریز آغاز میشود. وی تأکید کرد که اقتصاد بدون نفت «شعاری انتزاعی» نیست، بلکه مسیر بازآفرینی قدرت ملی، استقلال تصمیم و پایداری در برابر فشارها است.
معاون وزیر امور خارجه در ادامه با تشریح برنامههای دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: دیپلماسی اقتصادی برای ما یک عنوان اداری نیست، ماموریت ملی است. امروز تمام نمایندگیهای ایران در خارج از کشور ماموریت دارند در خدمت صادرکنندگان باشند، مشکلات بانکی و گمرکی را پیگیری کنند و برای ورود ایران به بازارهای جدید گام بردارند.
وی محور اصلی سیاست خارجی اقتصادی را «دیپلماسی همسایگی» عنوان کرد و افزود: ایران با پانزده کشور مرز زمینی و دریایی دارد و هیچ کشور دیگری در منطقه چنین ظرفیتی ندارد. هر همسایه یک بازار و حلقهای از زنجیره منافع مشترک است.
معاون اقتصادی دستگاه دیپلماسی با اشاره به اینکه موفقیت در دیپلماسی اقتصادی از استانها آغاز میشود، گفت: هر استان هویت اقتصادی ویژه دارد و باید دروازهای برای ورود به بازارهای هدف باشد. تبریز بهطور طبیعی محور اتصال ایران با قفقاز، روسیه و ترکیه است و ظرفیتهای صنعتی آن مشتریان بالفعل و بالقوه در بازارهای منطقهای دارد.
وی تأکید کرد: تبریز میتواند به یکی از قطبهای اصلی صادرات غیرنفتی کشور تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه زنجیرههای تأمین مشترک، استانداردسازی تولید و همافزایی میان بخش خصوصی و دستگاههای ملی تقویت شود.
معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه، توسعه لجستیک را شرط پیروزی در رقابت صادراتی دانست و گفت: رقابت در صادرات، رقابت در هزینه و زمان تحویل است. اگر کالای ایرانی دیر برسد یا حمل آن گران باشد، مزیت رقابتی از بین میرود. کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب باید به شریان واقعی تجارت تبدیل شوند و تبریز به گره اصلی لجستیکی شمالغرب کشور بدل شود.
قنبری با بیان اینکه «تحریم پایان راه نیست» افزود: از کانالهای مالی جایگزین، تهاتر هوشمند و تجارت با پولهای ملی استفاده میکنیم. سیاست ما بیاثر کردن تحریمهاست؛ با تنوع مسیرها، شرکا و ابزارها. معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در پایان با بیان اینکه «آینده اقتصاد ایران در نقشه صادراتی استانها نوشته میشود»، خاطرنشان کرد: با اعتماد، پیگیری و امید، راه صادرات ایران باز خواهد شد و من یقین دارم تبریز پیشاپیش این حرکت خواهد بود.
تجارت یعنی اعتماد و هر جا اعتماد باشد، راه باز میشود. با وجود اهمیت پیگیری این ایدهها باید درنظر داشت که در کوتاهمدت نیز نیاز به راهبردهایی وجود دارد که منجر به کاهش فشارها به جامعه شود. یکی از اصلیترین موضوعات در این حوزه به اهمیت کنترل بازارهای اصلی و به خصوص طلا باز میگردد که در نهایت بر روی دیگر بخشهای اقتصاد ایران نیز تاثیر خواهد گذاشت.
در هفتههای اخیر ثباتی نسبی در این بازار شکل گرفته بود اما در روزهای پایانی هفته گذشته بار دیگر یک روند صعودی شکل گرفت. موضوعی که صاحبنظران این حوزه تحلیلهای چندجانبهای برای آن دارند.
به گفته یک عضو هیاترییسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر، افت ارزش دلار در پی کسری بودجه امریکا و رویکرد جدید چین برای افزایش ذخایر طلا، از عوامل رشد بازار جهانی طلا است و این دو عامل در کنار چشمانداز کاهش نرخ بهره فدرال رزرو، شرایطی ایجاد کرده که طلا بار دیگر در بازار جهانی با رشد ۲۰۰ دلاری برای هر اونس روبهرو شود و این عوامل در کنار افزایش نرخ ارز در بازار آزاد منجر به افزایشی شدن قیمت طلا و سکه در بازار ایران شدهاند.
محمد کشتیآرای در تشریح وضعیت هفتگی طلا و سکه در بازارهای جهانی و داخلی گفت: طی هفتهای که گذشت، برخلاف هفتههای قبل که قیمت جهانی طلا تغییرات محسوسی نداشت تا صبح روز دوشنبه (۱۹ آبان ماه) قیمت جهانی طلا بدون نوسان و در محدوده ۴۰۰۰ دلار تثبیت شده بود؛ اما از روز دوشنبه، با توجه به تحولات اقتصادی و سیاسی در امریکا (آغاز به کار دولت امریکا)، قیمت جهانی طلا روندی صعودی به خود گرفت و تا پایان هفته هر اونس طلا به مرز ۴۲۳۳ دلار رسید.
با این حال امروز و در حال حاضر (ظهر جمعه) هر اونس طلا ۴۱۸۰ دلار است و این در حالی است که نسبت به ابتدای هفته، هر اونس طلا تا ۲۳۲ دلار افزایش قیمت را تجربه کرده بود. وی افزود: طی هفته جاری رکورد افزایش قیمت طلا در یک هفته شکسته شد و در ماههای اخیر سابقه نداشته که هر اونس طلا طی یک هفته تا ۲۳۲ دلار افزایش را تجربه کند.
همچنین هر اونس نقره با افزایش پنج دلار و ۹۰ سنت نسبت به هفته گذشته به ۵۴ دلار و ۲۱ سنت رسید. این عضو هیاترییسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران با اشاره به بازار داخلی گفت: همزمان با افزایش قیمتها در بازار جهانی، نرخ ارز در بازار آزاد نیز رشد داشت و دلار از ۱۰۸ هزار تومان به ۱۱۳ هزار تومان رسید که این عوامل باعث شد، قیمت طلا و سکه در بازار داخلی نیز جهش یابد؛ بهطوریکه هر قطعه سکه طرح جدید با هشت میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش، به ۱۱۹ میلیون تومان رسید و حتی در ساعاتی با نرخ ۱۲۰ میلیون تومان نیز معامله شد.
کشتی آرای ادامه داد: طی این هفته و تا پایان معاملات روز گذشته، هر قطعه سکه طرح قدیم با ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان افزایش به ۱۱۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسید. نیمسکه با ۴ میلیون تومان افزایش ۶۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان، ربعسکه با ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رشد ۳۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و سکه یکگرمی با حدود ۶۰۰ هزار تومان افزایش ۱۷ میلیون تومان قیمتگذاری شد.
همچنین هر مثقال طلای آبشده با رشد چهار میلیون و ۵۵۰ هزار تومانی به ۴۹ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار با یکمیلیون و ۵۰ هزار تومان افزایش به ۱۱ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان رسید. به گفته وی، با وجود رشد قیمتها، حباب سکه بهدلیل اقدامات بانک مرکزی و مداخله در بازار کاهش یافت و کاهش تقاضا باعث شد که حباب سکه طی هفته جاری از ۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برسد.
این عضو هیاترییسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران درباره ورود بانک مرکزی به بازار طلا و سکه و برگزاری پیشفروش و حراج سکه در زمانهای افزایش قیمت توضیح داد: سال گذشته شاهد بودیم که حباب سکه به مرز ۱۲ میلیون تومان رسیده بود؛ اما با ورود بانک مرکزی و مدیریت بازار، این حباب کاهش یافت.
اگر در چنین شرایطی پیشفروش یا حراج سکه انجام نشود، هیجانات کاذب در بازار شکل میگیرد و این هیجان باعث افزایش تقاضا میشود. بنابراین، بانک مرکزی که مسوول کنترل بازار ارز و طلا است، برای تنظیم بازار و جلوگیری از افزایش بیرویه قیمتها با پیشفروش و حراج سکه باعث مدیریت تقاضا میشود که از نگاه اقتصادی و فعالان بازار اقدام مثبتی است.
کشتیآرای درباره افزایش قیمت طلا در بازارهای جهانی گفت: چند رخداد اقتصادی و سیاسی در سطح جهان طی یک سال اخیر مستقیم بر بازار طلا اثر گذاشته است. دولت امریکا با کسری بودجه مواجه شده و با کاهش ارزش دلار، تقاضا برای طلا افزایش یافته است؛ ازسوی دیگر فدرال رزرو اعلام کرده که قصد دارد نرخ بهره را کاهش دهد و این موضوع تمایل به سرمایهگذاری در طلا را بیشتر میکند.
همچنین طی یک سال گذشته، رشد اقتصادی بیشتر کشورهای جهان کاهش یافته اما در مقابل، کشورهایی مانند چین، برزیل و هند رشد قابل توجهی را تجربه کردهاند و بخشی از درآمدهای ارزی این کشورها به طلا تبدیل شده و این موضوع تقاضای جهانی را بالا برده است بهطوریکه گزارشهای بینالمللی نشان میدهد تقاضای چین برای خرید طلا طی یک سال گذشته بهشدت افزایش داشته و همین مساله به افزایش قیمت جهانی منتهی شده و به نظر میرسد روند افزایش ملایم قیمت طلا در میانمدت و بلندمدت ادامهدار باشد.
این عضو هیات رییسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران در پایان تاکید کرد: بیشک، زمانیکه تورم افزایش و رشد اقتصادی کاهش مییابد، تمایل به سرمایهگذاری در طلا برای حفظ ارزش سرمایه بیشتر میشود و این مساله نیز یکی از عوامل افزایش تقاضای جهانی طلاست. در شرایطی که تحت تاثیر اقدامات ترامپ سرنوشت اقتصاد جهانی نامشخصتر از هر زمان دیگر به نظر میرسد دولت چهاردهم باید تلاش کند در مسیر حفظ آرامش اقتصادی در کشور چه در کوتاه و چه در بلندمدت ایدههایی دقیق را اجرایی کند. موضوعی که باید دید در ماههای باقی مانده تا پایان ۱۴۰۴ چه سرنوشتی پیدا میکند.
مطالب مرتبط:
چرا با وجود تحریمها حرکت بر لبه فناوری ناممکن است؟ + اینفوگرافی