ما ۵۰ سال است كه اقتصاد ایران را با نفت اداره كردهایم و بریز و بپاش زیادی داشتهایم. سهم نفت در بودجه طی ۵۰ سال گذشته بین ۴۰ تا ۵۰ درصد بوده، اما در حال حاضر ۵ درصد شده و به كمترین میزان خود رسیده است.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، وحيد شقاقی در تعادل نوشته است:
برخی افراد به دولت ایراد میگیرند كه چرا لایحه بودجه ۱۴۰۵ را انقباضی تحویل داده است. اما به نظر من راهحل دیگری وجود نداشت و به دلیل كاهش درآمدهای نفتی، بودجه كاملا واقعبینانه تنظیم شده است. صادرات نفتی ایران افت محسوسی كرده، قیمت جهانی نفت كاهش یافته و افق روشنی برای افزایش قیمت نفت دیده نمیشود.
برآوردها نشان میدهد كه قیمت جهانی نفت در سال آینده زیر ۵۵ دلار خواهد بود. در بخش صادرات غیرنفتی نیز به دلیل تحریمهای سختی كه اعمال میشود، چشمانداز مثبتی وجود ندارد. در این شرایط دولت ناچار شده در لایحه بودجه ۱۴۰۵ درآمدهای نفتی را كاملا واقعبینانه در نظر بگیرد.
۲۷۵ همت برای درآمدهای نفتی در نظر گرفته كه تقریبا ۵ درصد بودجه دولتی را شامل میشود. بنابراین ناچار شده سراغ مالیات برود و ۶۲ درصد سهم مالیات در بودجه را افزایش دهد و به بالای ۲۹۰۰ همت رسانده است.
با توجه به آنكه دولت تمركز اصلی خود را در بخش مالیات گذاشته، وزارت اقتصاد و سازمان امور مالیاتی كار سختی را در سال آینده پیش رو دارند؛ زیرا در این شرایط ركودی باید بتوانند میزان درآمد مالیاتی را به نوعی محقق كنند و از طرفی فشار سنگینی بر بخشهای تولیدی وارد نشود.
دولت ۱۵۰۰ همت برای واگذاری داراییهای مالی پیشبینی كرده كه این بخش مقداری بحثبرانگیز است و نسبت به تحقق آن تردید وجود دارد. ناترازی ارزی، بانكی، آب، انرژی و صندوقهای بازنشستگی، برخی از عوامل ایجاد تورم است.
دولت با تنظیم یك بودجه انقباضی در واقع تلاش كرده یكی از موتورهای تورم را خاموش كرده، اما نباید به این بسنده و تلاش كند دیگر عوامل تورمزا را نیز خنثی كند.
افزایش ۲۰ درصدی حقوق در شرایطی كه تورم به بالای ۴۰ درصد رسیده ممكن است حقوقبگیران را ناراضی كند. حق هم دارند اما واقعیت این است كه دولت چاره دیگری ندارد. دولت از كجا باید منابع مالی را تامین كند؟ سه منبع مالی بیشتر ندارد كه شامل مالیات، نفت و داراییهای مالی است.
در حال حاضر تعداد قابل توجهی از دستگاههایی كه از بودجه استفاده میكنند، ماموریتهای موازی دارند یا ماموریتهایی دارند كه خیلی اثربخش نیست. عموم مردم موافق نیستند كه این ریختوپاشها انجام شود. قرار بود اصلاحاتی در بودجه سازمانها و وزارتخانهها در آن بخشهایی كه ماموریتهای اثرگذار یا اولویتدار چندانی ندارند، اعمال شود كه اینگونه نشد. اینكه هنوز برای این دستگاهها بودجه تعیین شده، خوب نیست.
اصلاحات اقتصادی كه دولت بحق شروع كرده باید درون سازمانها و دستگاههای خودش هم اعمال شود و یك بازآرایی در درون سازمانهای زیرمجموعه دولت اتفاق بیفتد. دستگاههایی كه ماموریتهای موازی دارند یا از اثرگذاری چندان برخوردار نیستند باید بودجهشان كاهشی یا حذف میشد.
اینكه هنوز این دستگاهها بودجه دریافت میكنند، میتواند ضعف لایحه باشد. برای بخش عمرانی ۶۰۰ همت در نظر گرفته شده كه سال گذشته این عدد ۵۶۰ همت بود. بنابراین رشد قابل توجهی در این بخش دیده نمیشود؛ در حالی كه اگر بخواهیم بودجه عمرانی را بر مبنای نرخ رشد دلار تعدیل كنیم باید بگوییم بودجه عمرانی كاهش یافته است.
ما ۵۰ سال است كه اقتصاد ایران را با نفت اداره كردهایم و بریز و بپاش زیادی داشتهایم. سهم نفت در بودجه طی ۵۰ سال گذشته بین ۴۰ تا ۵۰ درصد بوده، اما در حال حاضر ۵ درصد شده و به كمترین میزان خود رسیده است. این یعنی دولت پول ندارد.ای كاش دولت دستگاههایی كه ماموریتهای موازی دارند یا ماموریتهای آنها در اولویت كشور نیست را ادغام میكرد.
مطالب مرتبط:
تحلیل بخشنامه بودجه ۱۴۰۵ از منظر بهرهوری: حرکت از آرمانگرایی به واقعبینی در بودجه