ما ۵۰ سال است که اقتصاد ایران را با نفت اداره کردهایم و بریز و بپاش زیادی داشتهایم. سهم نفت در بودجه طی ۵۰ سال گذشته بین ۴۰ تا ۵۰ درصد بوده، اما در حال حاضر ۵ درصد شده و به کمترین میزان خود رسیده است.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، وحید شقاقی در تعادل نوشته است:
برخی افراد به دولت ایراد میگیرند که چرا لایحه بودجه ۱۴۰۵ را انقباضی تحویل داده است. اما به نظر من راهحل دیگری وجود نداشت و به دلیل کاهش درآمدهای نفتی، بودجه کاملا واقعبینانه تنظیم شده است. صادرات نفتی ایران افت محسوسی کرده، قیمت جهانی نفت کاهش یافته و افق روشنی برای افزایش قیمت نفت دیده نمیشود.
برآوردها نشان میدهد که قیمت جهانی نفت در سال آینده زیر ۵۵ دلار خواهد بود. در بخش صادرات غیرنفتی نیز به دلیل تحریمهای سختی که اعمال میشود، چشمانداز مثبتی وجود ندارد. در این شرایط دولت ناچار شده در لایحه بودجه ۱۴۰۵ درآمدهای نفتی را کاملا واقعبینانه در نظر بگیرد.
۲۷۵ همت برای درآمدهای نفتی در نظر گرفته که تقریبا ۵ درصد بودجه دولتی را شامل میشود. بنابراین ناچار شده سراغ مالیات برود و ۶۲ درصد سهم مالیات در بودجه را افزایش دهد و به بالای ۲۹۰۰ همت رسانده است.
با توجه به آنکه دولت تمرکز اصلی خود را در بخش مالیات گذاشته، وزارت اقتصاد و سازمان امور مالیاتی کار سختی را در سال آینده پیش رو دارند؛ زیرا در این شرایط رکودی باید بتوانند میزان درآمد مالیاتی را به نوعی محقق کنند و از طرفی فشار سنگینی بر بخشهای تولیدی وارد نشود.
دولت ۱۵۰۰ همت برای واگذاری داراییهای مالی پیشبینی کرده که این بخش مقداری بحثبرانگیز است و نسبت به تحقق آن تردید وجود دارد. ناترازی ارزی، بانکی، آب، انرژی و صندوقهای بازنشستگی، برخی از عوامل ایجاد تورم است.
دولت با تنظیم یک بودجه انقباضی در واقع تلاش کرده یکی از موتورهای تورم را خاموش کرده، اما نباید به این بسنده و تلاش کند دیگر عوامل تورمزا را نیز خنثی کند.
افزایش ۲۰ درصدی حقوق در شرایطی که تورم به بالای ۴۰ درصد رسیده ممکن است حقوقبگیران را ناراضی کند. حق هم دارند اما واقعیت این است که دولت چاره دیگری ندارد. دولت از کجا باید منابع مالی را تامین کند؟ سه منبع مالی بیشتر ندارد که شامل مالیات، نفت و داراییهای مالی است.
در حال حاضر تعداد قابل توجهی از دستگاههایی که از بودجه استفاده میکنند، ماموریتهای موازی دارند یا ماموریتهایی دارند که خیلی اثربخش نیست. عموم مردم موافق نیستند که این ریختوپاشها انجام شود. قرار بود اصلاحاتی در بودجه سازمانها و وزارتخانهها در آن بخشهایی که ماموریتهای اثرگذار یا اولویتدار چندانی ندارند، اعمال شود که اینگونه نشد. اینکه هنوز برای این دستگاهها بودجه تعیین شده، خوب نیست.
اصلاحات اقتصادی که دولت بحق شروع کرده باید درون سازمانها و دستگاههای خودش هم اعمال شود و یک بازآرایی در درون سازمانهای زیرمجموعه دولت اتفاق بیفتد. دستگاههایی که ماموریتهای موازی دارند یا از اثرگذاری چندان برخوردار نیستند باید بودجهشان کاهشی یا حذف میشد.
اینکه هنوز این دستگاهها بودجه دریافت میکنند، میتواند ضعف لایحه باشد. برای بخش عمرانی ۶۰۰ همت در نظر گرفته شده که سال گذشته این عدد ۵۶۰ همت بود. بنابراین رشد قابل توجهی در این بخش دیده نمیشود؛ در حالی که اگر بخواهیم بودجه عمرانی را بر مبنای نرخ رشد دلار تعدیل کنیم باید بگوییم بودجه عمرانی کاهش یافته است.
ما ۵۰ سال است که اقتصاد ایران را با نفت اداره کردهایم و بریز و بپاش زیادی داشتهایم. سهم نفت در بودجه طی ۵۰ سال گذشته بین ۴۰ تا ۵۰ درصد بوده، اما در حال حاضر ۵ درصد شده و به کمترین میزان خود رسیده است. این یعنی دولت پول ندارد.ای کاش دولت دستگاههایی که ماموریتهای موازی دارند یا ماموریتهای آنها در اولویت کشور نیست را ادغام میکرد.
مطالب مرتبط:
تحلیل بخشنامه بودجه ۱۴۰۵ از منظر بهرهوری: حرکت از آرمانگرایی به واقعبینی در بودجه