سرمایهگذاری مستقیم خارجی نشان میدهد شرکتها و سرمایهگذاران سرمایه خود را خارج از بازارهای داخلی در کدام کشورها به کار میگیرند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از روزیاتو، این اینفوگرافی بزرگترین منابع سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان در سال ۲۰۲۴ را بر اساس دادههای جدیدترین گزارش سرمایهگذاری جهانی سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD) رتبهبندی میکند.

در مجموع، بیش از ۱.۷ تریلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۲۴ در سراسر جهان انجام شد که ۱.۱ تریلیون دلار آن مربوط به اقتصادهای توسعهیافته بود.
۶ منبعی که نیمی از سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان را تأمین کردند
بیش از نیمی از کل سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان، معادل حدود ۹۱۵ میلیارد دلار، تنها از شش کشور تأمین شد: کانادا، چین، هنگکنگ، ژاپن، لوکزامبورگ و آمریکا.
آمریکا با بیش از ۲۶۶ میلیارد دلار در صدر بیشترین سرمایهگذاری خارجی قرار گرفت. پس از آن ژاپن با ۲۰۴ میلیارد دلار، چین با ۱۶۳ میلیارد دلار، لوکزامبورگ با ۱۰۹ میلیارد دلار، هنگکنگ با ۸۷ میلیارد دلار و کانادا با ۸۶ میلیارد دلار قرار گرفتند.
بزرگترین منابع سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان در سال ۲۰۲۴
| رتبه | کشور | سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۲۴ (میلیون دلار) |
|---|---|---|
| ۱ | آمریکا | ۲۶۶,۳۶۷ |
| ۲ | ژاپن | ۲۰۴,۳۸۰ |
| ۳ | چین | ۱۶۲,۷۸۰ |
| ۴ | لوکزامبورگ | ۱۰۸,۵۹۸ |
| ۵ | هنگکنگ | ۸۷,۲۴۷ |
| ۶ | کانادا | ۸۶,۰۴۴ |
| ۷ | جزایر ویرجین بریتانیا | ۵۹,۴۵۱ |
| ۸ | سنگاپور | ۵۵,۲۵۷ |
| ۹ | هلند | ۵۴,۷۳۰ |
| ۱۰ | اسپانیا | ۴۹,۲۳۵ |
| ۱۱ | کره جنوبی | ۴۸,۵۸۹ |
| ۱۲ | فرانسه | ۴۰,۹۵۰ |
| ۱۳ | آلمان | ۳۸,۵۲۵ |
| ۱۴ | ایتالیا | ۳۷,۰۴۰ |
| ۱۵ | تایوان | ۳۱,۹۷۹ |
| ۱۶ | سوئد | ۲۷,۳۶۹ |
| ۱۷ | جزایر کیمن | ۲۷,۲۳۷ |
| ۱۸ | بریتانیا | ۲۵,۲۹۷ |
| ۱۹ | ایرلند | ۲۴,۹۳۲ |
| ۲۰ | هند | ۲۳,۷۸۲ |
| ۲۱ | امارات متحده عربی | ۲۳,۳۹۹ |
| ۲۲ | عربستان سعودی | ۲۲,۰۴۶ |
| ۲۳ | استرالیا | ۱۴,۰۶۹ |
| ۲۴ | دانمارک | ۱۳,۲۶۶ |
| ۲۵ | اتریش | ۱۲,۵۸۸ |
| ۲۶ | برزیل | ۱۲,۴۲۷ |
| ۲۷ | روسیه | ۱۱,۶۹۱ |
| ۲۸ | اسرائیل | ۱۰,۴۷۸ |
| ۲۹ | کویت | ۱۰,۳۱۷ |
| ۳۰ | اندونزی | ۹,۷۰۳ |
| ۳۱ | چک | ۸,۳۱۷ |
| ۳۲ | تایلند | ۸,۱۵۱ |
| ۳۳ | پرتغال | ۷,۸۲۱ |
| ۳۴ | مالزی | ۷,۳۹۹ |
| ۳۵ | ترکیه | ۵,۹۳۹ |
| ۳۶ | مکزیک | ۵,۷۳۶ |
| ۳۷ | فنلاند | ۵,۴۱۵ |
| ۳۸ | مجارستان | ۴,۸۲۶ |
| ۳۹ | کلمبیا | ۴,۶۱۱ |
| ۴۰ | بلژیک | ۲,۹۳۵ |
| ۴۱ | فیلیپین | ۲,۸۸۰ |
| ۴۲ | آرژانتین | ۲,۶۹۰ |
| ۴۳ | یونان | ۲,۶۱۸ |
| ۴۴ | ونزوئلا | ۲,۶۰۳ |
| ۴۵ | نروژ | ۲,۵۱۴ |
| ۴۶ | کرواسی | ۲,۵۱۰ |
| ۴۷ | شیلی | ۲,۴۳۱ |
| ۴۸ | لهستان | ۲,۱۶۶ |
| ۴۹ | قطر | ۱,۵۶۳ |
| ۵۰ | ماکائو | ۱,۴۳۰ |
| ۵۱ | کنیا | ۱,۳۱۰ |
| ۵۲ | پاپوآ گینه نو | ۱,۲۳۶ |
| ۵۳ | عمان | ۱,۰۴۵ |
| ۵۴ | باهاما | ۸۱۳ |
| ۵۵ | اسلوونی | ۷۵۲ |
| ۵۶ | آذربایجان | ۷۴۲ |
| ۵۷ | استونی | ۷۴۱ |
| ۵۸ | مراکش | ۶۹۴ |
| ۵۹ | گواتمالا | ۶۹۲ |
| ۶۰ | صربستان | ۶۵۶ |
| ۶۱ | اروگوئه | ۶۴۳ |
| ۶۲ | بلغارستان | ۶۳۹ |
| ۶۳ | اسلواکی | ۵۷۶ |
| ۶۴ | ساحل عاج | ۵۶۳ |
| ۶۵ | مصر | ۵۰۸ |
| ۶۶ | پاناما | ۴۵۷ |
| ۶۷ | عراق | ۴۳۹ |
| ۶۸ | گرجستان | ۴۲۸ |
| ۶۹ | لبنان | ۳۹۱ |
| ۷۰ | هندوراس | ۳۷۴ |
| ۷۱ | بحرین | ۲۷۵ |
| ۷۲ | پرو | ۲۶۳ |
| ۷۳ | آلبانی | ۲۶۱ |
| ۷۴ | سوئیس | ۲۵۱ |
| ۷۵ | بولیوی | ۲۳۳ |
| ۷۶ | جمهوری دموکراتیک کنگو | ۱۹۸ |
| ۷۷ | مقدونیه شمالی | ۱۸۱ |
| ۷۸ | کامبوج | ۱۷۲ |
| ۷۹ | گینه استوایی | ۱۵۴ |
| ۸۰ | پاکستان | ۱۵۳ |
| ۸۱ | لتونی | ۱۴۵ |
| ۸۲ | بلاروس | ۱۳۳ |
| ۸۳ | زیمبابوه | ۱۳۱ |
| ۸۴ | ماداگاسکار | ۱۲۵ |
| ۸۵ | ایسلند | ۱۲۱ |
| ۸۶ | سریلانکا | ۱۱۰ |
| ۸۷ | تاجیکستان | ۱۰۱ |
| ۸۸ | مولداوی | ۱۰۰ |
| ۸۹ | غنا | ۹۷.۷ |
| ۹۰ | لیبریا | ۸۹.۸ |
| ۹۱ | ایران | ۸۹.۴ |
| ۹۲ | آروبا | ۸۷.۷ |
| ۹۳ | نیکاراگوئه | ۷۳.۸ |
| ۹۴ | مونتهنگرو | ۶۷.۸ |
| ۹۵ | بوسنی و هرزگوین | ۶۵.۹ |
| ۹۶ | پاراگوئه | ۶۴.۸ |
| ۹۷ | ارمنستان | ۶۳.۰ |
| ۹۸ | اسواتینی | ۶۲.۴ |
| ۹۹ | بنین | ۶۰.۳ |
| ۱۰۰ | مغولستان | ۵۵.۵ |
| ۱۰۱ | اردن | ۵۴.۱ |
| ۱۰۲ | الجزایر | ۵۳.۵ |
| ۱۰۳ | جزایر سلیمان | ۵۲.۹ |
| ۱۰۴ | مالاوی | ۴۸.۳ |
| ۱۰۵ | سنگال | ۴۸.۱ |
| ۱۰۶ | کاستاریکا | ۴۶.۶ |
| ۱۰۷ | سیشل | ۴۶.۱ |
| ۱۰۸ | کالدونیای جدید | ۴۵.۹ |
| ۱۰۹ | تونس | ۴۵.۷ |
| ۱۱۰ | ترینیداد و توباگو | ۴۳.۲ |
| ۱۱۱ | نامیبیا | ۴۰.۸ |
| ۱۱۲ | رومانی | ۳۹.۲ |
| ۱۱۳ | موریس | ۳۸.۳ |
| ۱۱۴ | ازبکستان | ۳۶.۷ |
| ۱۱۵ | مالی | ۳۵.۴ |
| ۱۱۶ | برمودا | ۳۳.۸ |
| ۱۱۷ | آنگولا | ۳۳.۱ |
| ۱۱۸ | آنتیگوا و باربودا | ۲۹.۸ |
| ۱۱۹ | فیجی | ۲۵.۶ |
| ۱۲۰ | کنگو | ۲۵.۴ |
| ۱۲۱ | کیپ ورد | ۲۰.۲ |
| ۱۲۲ | ویتنام | ۲۰.۰ |
| ۱۲۳ | قرقیزستان | ۲۰.۰ |
| ۱۲۴ | باربادوس | ۱۸.۶ |
| ۱۲۵ | نیجر | ۱۲.۲ |
| ۱۲۶ | پلینزی فرانسه | ۱۱.۳ |
| ۱۲۷ | آنگویلا | ۱۱.۱ |
| ۱۲۸ | رواندا | ۹.۹ |
| ۱۲۹ | بوروندی | ۸.۵ |
| ۱۳۰ | کوراسائو | ۸.۱ |
| ۱۳۱ | بنگلادش | ۷.۲ |
| ۱۳۲ | نائورو | ۶.۲ |
| ۱۳۳ | گویان | ۵.۷ |
| ۱۳۴ | کامرون | ۵.۶ |
| ۱۳۵ | گرنادا | ۴.۹ |
| ۱۳۶ | سنت کیتس و نویس | ۴.۸ |
| ۱۳۷ | سینت مارتن | ۴.۷ |
| ۱۳۸ | تیمور شرقی | ۴.۵ |
| ۱۳۹ | موریتانی | ۳.۹ |
| ۱۴۰ | السالوادور | ۳.۶ |
| ۱۴۱ | بوتسوانا | ۳.۰ |
| ۱۴۲ | وانواتو | ۲.۸ |
| ۱۴۳ | بورکینافاسو | ۲.۷ |
| ۱۴۴ | بلیز | ۲.۶ |
| ۱۴۵ | ساموآ | ۲.۰ |
| ۱۴۶ | سائوتومه و پرنسیپ | ۱.۸ |
| ۱۴۷ | تونگا | ۱.۳ |
| ۱۴۸ | دومینیکا | ۰.۸ |
| ۱۴۹ | اوگاندا | ۰.۴ |
| ۱۵۰ | گینه بیسائو | ۰.۴ |
| ۱۵۱ | جزایر کوک | ۰.۲ |
| ۱۵۲ | کیریباتی | ۰.۱ |
آمریکا بهعنوان بزرگترین اقتصاد جهان، سالهاست هم بزرگترین مبدأ و هم یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری مستقیم خارجی محسوب میشود. ارزش کل سرمایهگذاری مستقیم آمریکا در خارج از کشور در سال ۲۰۲۴ از ۶.۸ تریلیون دلار فراتر رفت و بریتانیا مهمترین مقصد سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی بود.
با این حال، خروج سرمایهگذاری مستقیم خارجی آمریکا نسبت به سال ۲۰۲۳ بیش از ۲۵ درصد کاهش یافت. همچنین بیش از نیمی از سرمایهگذاریهای جدید شرکتهای آمریکایی در سال ۲۰۲۴ در داخل آمریکا انجام شد و نه در خارج از کشور.
نقش مراکز واسطهای در اقتصاد جهانی
جایگاه بالای هنگکنگ در فهرست سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان نشاندهنده این واقعیت است که بسیاری از شرکتها سرمایهگذاریهای خود را از طریق این منطقه ویژه اداری هدایت میکنند.
لوکزامبورگ که بزرگترین منبع سرمایهگذاری مستقیم خارجی در اروپا محسوب میشود نیز نمونه دیگری از این روند است. جزایر ویرجین بریتانیا با ۵۹ میلیارد دلار، جزایر کیمن با ۲۷ میلیارد دلار و تا حدی هلند با ۵۵ میلیارد دلار نیز نقش مشابهی دارند.
شرکتها معمولاً به دلایل مالیاتی، مقرراتی یا ساختارهای شرکتی، سرمایهگذاریهای خود را از طریق این حوزههای قضایی انجام میدهند.
محبوبیت این بهشتهای مالیاتی باعث شده تحلیل سرمایهگذاری مستقیم خارجی بر اساس «مالک نهایی ذینفع» یا «کشور سرمایهگذار نهایی» اهمیت بیشتری پیدا کند؛ رویکردی که در آن سرمایهگذاریها به کشور شرکت مادر نسبت داده میشود، نه به شرکتهای تابعه مستقر در مناطق فراساحلی.
قارههای سرمایهگذار و قارههای سرمایهپذیر
نظریههای سنتی سرمایهگذاری مستقیم خارجی معتقدند کشورها بهطور طبیعی از مرحله دریافت سرمایه خارجی به مرحله سرمایهگذاری در خارج از کشور میرسند و این روند معمولاً همزمان با توسعه اقتصادی رخ میدهد.
برای مثال، یک کشور درحالتوسعه دارای منابع طبیعی فراوان ممکن است سرمایهگذاری خارجی زیادی جذب کند، اما سرمایهگذاری خارجی کمی در سایر کشورها انجام دهد؛ زیرا شرکتهای خارجی به دنبال منابع آن کشور هستند، در حالی که شرکتهای داخلی هنوز توان رقابت جهانی ندارند.
بولیوی و موزامبیک نمونههایی از این وضعیت هستند که مجموع سرمایهگذاری خارجی خروجی آنها در سال ۲۰۲۴ تنها ۱۸۹ میلیون دلار بوده است.
در مقابل، با توسعه و گسترش اقتصاد یک کشور، شرکتهای آن بهتدریج سرمایهگذاری بیشتری در خارج انجام میدهند؛ چه برای تولید و چه برای دسترسی به بازارهای جدید.
همین فرایند باعث ظهور کشورهایی مانند کره جنوبی و اسپانیا بهعنوان منابع مهم سرمایهگذاری مستقیم خارجی شده است؛ دو کشوری که هر کدام حدود ۴۹ میلیارد دلار سرمایهگذاری خارجی خروجی در سال ۲۰۲۴ ثبت کردند.
به طور خلاصه میتوان گفت که آمریکا در سال ۲۰۲۴ با ۲۶۶ میلیارد دلار، بزرگترین منبع سرمایهگذاری مستقیم خارجی (FDI) در جهان بود.
تنها ۶ مبدأ شامل آمریکا، ژاپن، چین، لوکزامبورگ، هنگکنگ و کانادا بیش از نیمی از کل سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان را به خود اختصاص دادند.
لوکزامبورگ، هنگکنگ و جزایر ویرجین بریتانیا به دلیل نقش واسطهای در انتقال سرمایههای جهانی، جایگاه بالایی در این رتبهبندی دارند.
مطالب مرتبط: