شهرها در رویارویی با پدیده جزیره گرمایی شهری که دمای شهرهای شلوغ و انبوه را بهطور قابلتوجهی بالاتر از نواحی پیرامون میبرد، در جستوجوی راهکارهایی فراتر از کاشت درختان در سطح زمین هستند. سنگاپور برای مقابله با گرما راهکار معماری سبز را دنبال میکند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز به نقل از ایمنا، معماری سبز، بهویژه در قالب دیوارها و بامهای زنده، بهعنوان یکی از مؤثرترین راهبردها برای خنکسازی فعال محیط شهری ظهور کرده است. سنگاپور بهعنوان یک شهر گرمسیری با تراکم جمعیتی بالا و محدودیت شدید زمین، آزمایشگاهی ایدهآل برای اجرای چنین راهکارهایی است.
این شهر هدف بلندپروازانهای را دنبال میکند که تا سال ۲۰۳۰، حداقل ۸۰ درصد از ساختمانهای آن به استاندارد «فوقالعاده کممصرف» دست یابند. برای رسیدن به این هدف، سنگاپور از مفهوم ساده کاشت درخت فراتر رفته و ایده «ساختارهای سبز سهبعدی» را به اجرا درآورده است؛ جایی که فضای سبز نه یک عنصر تزئینی، بلکه جزئی از خود طراحی و سازه ساختمان محسوب میشود.
هتل اوآسیا داونتاون یک برج ۲۷ طبقه در منطقه تجاری مرکزی سنگاپور است. این ساختمان در نگاه نخست بهطور کامل با آسمانخراشهای معمولی تفاوت دارد. به جای نمای شیشهای و فلزی رایج که همچون یک ذخیرهکننده عظیم گرما عمل میکند، نمای این برج توسط یک سازه مشبک قرمزرنگ پوشیده شده که بیش از ۲۱ گونه از گیاهان بالارونده را در خود جای داده است. به همین دلیل، از این ساختمان نه به عنوان یک برج دارای باغ، بلکه بهعنوان یک باغ عمودی قابل سکونت یاد میشود.
راز خنککنندگی این ساختمان در یک استراتژی ساده اما هوشمندانه نهفته است: جایگزینی مصالح گرماگیر با لایهای زنده از گیاهان که دو عملکرد اصلی را انجام میدهند. اولین و مهمترین عملکرد، ایجاد سایه است. در یک آسمانخراش معمولی، نمای شیشهای یا بتنی انرژی خورشید را جذب می کند و دمای آن بهشدت افزایش مییابد.
این گرما سپس به داخل ساختمان منتقل و موجب میشود سیستمهای تهویه مطبوع با فشار بسیار بیشتری کار کنند. اما در برج اوآسیا، گیاهان بهعنوان یک سپر فیزیکی عمل میکنند. آنها پیش از آنکه تابش خورشید به جداره اصلی ساختمان برسد، آن را جذب و مهار میکنند.
اندازهگیریهای میدانی نشان میدهد که دمای سطح نمای پوشیده از گیاه این ساختمان بیش از ۲۰ درجه سلسیوس (۳۶ درجه فارنهایت) خنکتر از سطوح بتنی یا شیشهای آسمانخراشهای همجوار است. این اختلاف دمای عظیم به معنای صرفهجویی شگرف در انرژی مصرفی برای خنکسازی هوای ورودی به ساختمان است.
دومین مکانیسم خنکسازی، چیزی است که تعرق و تبخیر نام دارد. گیاهان برخلاف بتن و شیشه، توانایی شگفتانگیزی برای تعریق دارند. آنها از طریق منافذ ریز برگهای خود، بخار آب را به هوای اطراف آزاد میکنند. این فرایند که تبخیر و تعرق نامیده میشود، گرما را از محیط اطراف جذب میکند و در نتیجه دمای هوا را پایین میآورد.
به عبارت دیگر، پوشش متراکم گیاهی برج اوآسیا دائم در حال عرق کردن است و یک حباب محلی از هوای خنکتر و مرطوبتر را در اطراف خود ایجاد میکند. تحقیقات دانشگاهی در سنگاپور نشان داده است که سیستمهای دیوار سبز عمودی میتوانند دمای هوای اطراف خود را تا ۳.۳ درجه سلسیوس (حدود ۶ درجه فارنهایت) کاهش دهند.
علاوه بر این، وجود این پوشش گیاهی دمای سطح داخلی دیوار را نسبت به دیوار بتنی بدون پوشش، تا ۲.۵ درجه سلسیوس خنکتر نگه میدارد و همه این مزایا بدون هیچگونه مصرف انرژی اضافی بهدست میآید.
نتایج یک پژوهش نشان میدهد که این ساختمان ۳۸ درصد از توان خنککنندگی یک جنگل بارانی واقعی (از طریق فرایند تبخیر و تعرق) را تأمین میکند. به عبارت دیگر، این برج به عنوان یک جنگل بارانی دستساخته عمل میکند و بهطور فعال گرمای محیط اطراف را کاهش میدهد. در همین مقایسه، عملکرد آن در تصفیه هوا و جذب گرد و غبار، ۶۸ درصد یک جنگل بارانی برآورد شده است.
موفقیت این راهکار به شرایط اقلیمی سنگاپور که گرم و مرطوب است، گره خورده است. در چنین اقلیمی، هدف ایجاد یک جعبه دربسته و بهطور کامل سرمایشی نیست، بلکه طراحی یک ساختمان تنفسکننده است. باغهای آسمانی و راهروهای باز و پوشیده از گیاهان این برج، امکان تهویه طبیعی را فراهم میکنند.
با خنککردن هوای بیرون و ایجاد سایه، این ساختمان هم استفاده از فضاهای باز را برای ساکنان دلپذیر میکند و هم وابستگی به تهویه مطبوع را بهطور چشمگیری کاهش میدهد. هتل اوآسیا داونتاون سنگاپور بهروشنی ثابت میکند که یک آسمانخراش فقط نباید منبع تولید گرما باشد.
بلکه میتواند به یک زیستبوم، یک سینک حرارتی و یک زیرساخت اقلیمی کارآمد تبدیل شود که در آن هر وجب از نمای ساختمان به فرصتی برای بازگرداندن طبیعت و مبارزه با گرمای شهری تبدیل میشود.
مطالب مرتبط:
نوآوری برای زندگی بهتر در شهرها؛ از «بامهای سبز» تا کفپوشهای ویژه
استراتژیهای طبیعت محور در شهرها و افزایش بهرهوری و کیفیت زندگی