اینکه سازمان ملی بهره وری تشکیل شود، اما زیر نظر دولت اداره شود، بدترین شکل ممکن برای بهره وری است. هنگامی که سازمان بهره وری زیر نظر دولت است و رییس سازمان را دولت منصوب میکند، هرگز عملکرد دستگاههای زیر نظر قوای سه گانه به ویژه دولت با رویکرد انتقادی مورد نقد و بررسی قرار نمیگیرد. به عبارت بهتر نگاه منتقدانه به نگاه تملق تغییر میکند و سازمان بهره وری هرگز لب به انتقاد باز نمیکند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، دکتر زهرا نظری مهر، حقوقدان در یادداشتی نوشته است:
برای آنکه مدیریت در عرصههای گوناگون به ویژه مدیریت یک کشور بدرستی صورت پذیرد و دستاوردهای بسیاری بدنبال داشته باشد، نیاز است بسیاری از گزینهها در کنار یکدیگر قرار گیرد. در این صورت یک اتفاق مبارک شکل میگیرد که از آن با عنوان بهره وری یاد میشود.
زمانی بهرهوری شکل میگیرد که حداکثر سودِ ممکن بدست بیاید. اگر استفاده بهینه از نیروی کار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، تجهیزات، زمان، مکان و… به منظور ارتقای رفاه جامعه انجام شود، بهره وری اتفاق میافتد.
به عبارت بهتر اگر بخواهیم درک درستی از بهرهوری داشته باشیم، نسبت کار انجام شده به کاری که باید انجام میشد، مفهوم بهره وری است. بر اساس این تعریف هر چقدر کاری که باید انجام میشد، ناقص باشد، به همان نسبت بهره وری کمتری صورت گرفته و هرچقدر کار بیشتری انجام شود، بهره وری بیشتری انجام شده است.
بهره وری مطالبهای عمومی
بدلیل آنکه بهره وری در کشور ما بدرستی انجام نشد، اما دستیابی به بهره وری مطالبهای عمومی و ریشهای بود، ایران با وجود نداشتن تشکیلات بهرهوری، در ۱۳۴۴ به عضویت سازمان بهرهوری آسیایی (APO) درآمد، که در همین اندازه باقی ماند. با پیروزی انقلاب نیز سالها اتفاق خاصی نیفتاد و فقط مجلس شورای اسلامی در ۱۳۶۷ تمدید عضویت ایران در سازمان بهرهوری آسیایی را تصویب کرد.
بدنبال این مصوبه، دبیرخانهای در وزارت صنایع سنگین وقت، مسوول ایجاد تشکیلات بهرهوری شد. پس از کش و قوسهای بسیار و تحولاتی که اتفاق افتاد، سازمان ملی بهرهوری ایران شکل گرفت و مقرر شد به عنوان دبیرخانه سازمان بهرهوری آسیایی (APO) در ایران فعالیت کند. هدف سازمان بهرهوری آسیایی، سرعت بخشیدن به توسعه اقتصادی در منطقه آسیا و اقیانوسیه از طریق ارتقای بهرهوری در بخشهای کشاورزی، صنعت و معدن، خدمات عمومی و محیط زیست و تلاش در جهت افزایش آگاهی نسبت به بهرهوری است.
نامگذاری روز ملی
اهمیت بهره وری به اندازهای زیاد است که اول خرداد به نام روز بهره وری نامگذاری شد. اما نکته مهم اینجاست که در این روز خاص چه اتفاقاتی باید بیفتد. بی شک اول خرداد روزی برای همایش و برگزاری نمایش نیست، بلکه روز بهره وری بهانهای است تا عملکرد دستگاهها مورد بررسی قرار گیرد و مشخص شود بهره وری به چه میزان صورت گرفته است.
گزینهای برای تشخیص عملکرد
اما میزان بهره وری میتواند گزینهای برای تشخصی عملکرد مسوولان باشد. اگر عملکرد یک مجموعه ضعیف است، به اهداف خود نرسیده، سرعت بالا یا پایین داشته یا هر مورد دیگری به چشم میخورد، روز بهره وری بهانه خوبی برای بازخواست تمامی دستگاه هاست. روز بهره وری فرصتی است تا تمامی دستگاهها در قوای سه گانه مورد بررسی قرار گیرد و کسانی که عامل اصلی عقب ماندگیها یا مشکلات هستند، شناسایی شوند و مورد بازخواست قرار گیرند.
نادیده گرفتن بحرانها
بی شک در تمامی سالهای گذشته با بحرانهای بزرگی در عرصههای گوناگون مدیریتی کشور رو به رو بوده ایم. در آشفته بازار اقتصادی به سر میبریم، صنعت و کشاورزی که چراغ روشن اقتصاد کشور هستند، لنگ لنگان حرکت میکنند. اقتصاد با وجود ابلاغیه اصل ۴۴ قانون اساسی از سوی رهبر انقلاب، در انحصار دولت قرار دارد و در حالی که رهبر انقلاب تاکید کردند اقتصاد باید به سوی خصوصی سازی برود، اما ۸۵ درصد اقتصاد همچنان در انحصار دولت است.
تعاونی که بنابر تاکید ابلاغیه اصل ۴۴ میبایست ۲۵ درصد اقتصاد را در اختیار بگیرد، به ۵ درصد هم نمیرسد. اقتصاد دولتی باعث شده تحریمها بسیار تاثیرگذار باشد و بسیاری موارد دیگر که بیانگر نبود بهره وری در کشور است.
بحران مدیریت دولتی
اینکه سازمان ملی بهره وری تشکیل شود، اما زیر نظر دولت اداره شود، بدترین شکل ممکن برای بهره وری است. هنگامی که سازمان بهره وری زیر نظر دولت است و رییس سازمان را دولت منصوب میکند، هرگز عملکرد دستگاههای زیر نظر قوای سه گانه به ویژه دولت با رویکرد انتقادی مورد نقد و بررسی قرار نمیگیرد. به عبارت بهتر نگاه منتقدانه به نگاه تملق تغییر میکند و سازمان بهره وری هرگز لب به انتقاد باز نمیکند.
این همه سومدیریت
اگر به اظهار نظرهایی که در خصوص مشکلات ریز و درشت کشور در سالهای گذشته صورت گرفته، توجه کنیم، ریشه تمامی مشکلات در سومدیریت، ناکارآمدی، انتصابهای سیاسی و جناحی، مدیریت اتوبوسی و بسیاری چالشهای دیگر دارد، چالشهایی که هرگز از سوی سازمان بهره وری به صورت شفاف مطرح نشده است.
سرکوب انتقاد
بارها شاهد بحرانها و چالشهایی بودیم که در طول سال به صورت مستمر ادامه داشت، در حالی که معلوم نبود چرا با این همه سومدیریت مقابله نمیشود. اگر سازمان بهره وری تشکیلاتی مفید و موثر بود، میبایست به صورت مستمر عملکرد دستگاهها را مورد بررسی قرار دهد و به لحظه ریشه چالشها را اعلام کند، در حالی که هرگز شاهد چنین رویکردی نبودیم.
اگر سازمان بهره وری تشکیلاتی تخصصی و موثر است، باید تمامی دستگاهها از آن حساب ببرند نه آنکه سازمانی نمایشی باشد که هزینه روی دست بیت المال میگذارد. بنابر این لازم است هر چه سریعتر در مورد چارت سازمانی سازمان ملی بهره وری تجدید نظر شود و از سازمانی نمایشی، به سازمانی تاثیرگذار و مفید تبدیل شود.
منبع: پول نیوز
مطالب مرتبط:
نقدی بر عملکرد سازمان ملی بهرهوری؛ آنچه هست و آنچه باید باشد
معرفی برندگان جوایز سازمان بهرهوری آسیایی؛ دست ایران خالی ماند
*مطالب مطرح شده، لزوما دیدگاه پایگاه خبری بهره ورنیوز نیست.