قطع صادرات نفت و گاز از تنگه هرمز بهدنبال جنگ علیه ایران، کشورهای آسیایی را ناچار به استفاده دوباره از زغالسنگ به عنوان بیمه راهبردی انرژی کرده است.
به گزارش پایگاه خبری بهرهورنیوز به نقل از ایمنا، مجله آمریکایی نشنال اینترست در تازهترین تحلیل خود نوشته است که تشدید مناقشات نظامی در غرب آسیا و قطع صادرات سوخت از طریق تنگه هرمز، کشورهای آسیایی را به سمت استفاده دوباره از زغالسنگ سوق داده است، منبعی که اکنون نقش بیمه راهبردی را برای تأمین انرژی آنها ایفا میکند.
بر اساس این گزارش، تنگه هرمز بهعنوان شریان حیاتی عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان، اکنون به روی تجارت انرژی بسته شده و کشورهای واردکننده در آسیا را با بحران بیسابقهای در امنیت تأمین سوخت روبهرو کرده است. از دید بسیاری از دولتهای آسیایی، این وضعیت نه فقط یک شوک قیمتی، بلکه بحرانی تمامعیار برای امنیت انرژی محسوب میشود.
بررسیهای میدانی نشان میدهد کشورهای مختلف آسیایی با سرعت در حال افزایش ظرفیت نیروگاههای زغالسنگ خود هستند. برای نمونه، هند بهعنوان دومین مصرفکننده بزرگ زغالسنگ در جهان، برای مقابله با تقاضای تابستانی که به ۲۷۰ گیگاوات (تقریباً دو برابر ظرفیت برق اسپانیا) میرسد، سوزاندن زغالسنگ را افزایش داده است. این کشور به اندازه کافی برای سه ماه زغالسنگ ذخیره دارد. کره جنوبی نیز محدودیتهای اعمالشده بر میزان تولید برق از زغالسنگ را لغو کرده است.
اندونزی بهعنوان بزرگترین صادرکننده زغالسنگ جهان، اولویت را به مصرف داخلی داده است و صادرات را محدود کرده است که خود عاملی برای افزایش قیمتهای منطقهای شده است .تایلند، فیلیپین و ویتنام نیز بهطور جدی استفاده از نیروگاههای زغالسنگ خود را افزایش دادهاند.
بنگلادش نیز که به شدت به واردات گاز مایع (LNG) از طریق تنگه هرمز وابسته است، دستور افزایش تولید از نیروگاههای زغالسنگ را صادر کرده است. مقامات این کشور هشدار دادهاند که در صورت تداوم اختلال، شاهد خاموشی ۱۸۰۰ مگاواتی و افزایش شدید هزینههای سوخت خواهند بود.
قیمت اصلی زغالسنگ مصرفی آسیا که به زغالسنگ نیوکاسل معروف است، از زمان آغاز جنگ علیه ایران ۱۳ درصد افزایش یافته است. این افزایش قیمت بهویژه برای کشورهای جنوب شرق آسیا که سومین منطقه بزرگ مصرفکننده زغالسنگ در جهان هستند، نگرانکننده است.
تحلیلگران میگویند زغالسنگ بخش جداییناپذیر برنامههای اضطراری انرژی آسیا است.
ساندیپ پای، کارشناس انرژی در دانشگاه دوک، تأکید میکند: «در دسترس بودن گسترده زغالسنگ در آسیا، آن را به گزینه پشتیبان پیشفرض در زمانی که انرژیهای تجدیدپذیر یا گاز با مشکل روبهرو میشوند، تبدیل کرده است.»
با این حال، کارشناسان محیطزیست نسبت به پیامدهای فاجعهبار این بازگشت هشدار میدهند. افزایش مصرف زغالسنگ نهتنها روند انتقال به انرژیهای پاک را کند میکند، بلکه خطر تشدید دود غلیظ در شهرهای بزرگ و افزایش انتشار گازهای گلخانهای در منطقه را به همراه دارد.
کارشناسان انرژی معتقدند تا زمانی که راهحلی دیپلماتیک برای بحران خلیجفارس یافت نشود و تنگه هرمز مجدد به روی ترانزیت انرژی باز نشود، کشورهای آسیایی چارهای جز ادامه اتکا به زغالسنگ ندارند، سوختی که هرچند آلاینده است، اما تنها گزینه قابل اطمینان در شرایط بحرانی کنونی بهشمار میرود.