پیام هشداردهنده رئیس سازمان برنامه و بودجه و اهمیت مدیریت بهره‌وری در کشور

جعفر عسگری، مدرس و مشاور بهره‌وری در یادداشتی با اشاره به سخنان هشداردهنده رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور مبنی بر اینکه «با توجه به شرایط موجود، نمی‌توانیم روش قبلی را ادامه دهیم»، ضمن بیان چند مصداق درباره محتوای این پیام، چند پیشنهاد برای حل نابهره‌وری‌های موجود ارائه کرده است.

به گزارش پایگاه خبری بهره‌ورنیوز، جعفر عسگری نوشته است:

«با توجه به شرایط موجود، نمی توانیم روش قبلی را ادامه دهیم و …» این سخنان هشداردهنده یک شعار، تبلیغ، نصیحت، توصیه و … نیست، بلکه بیان واضح، شفاف و خطیر مقام اول برنامه و بودجه کشور است که در جلسه معرفی ویژگیهای بودجه سال آینده خطاب به حدود ۱۰۰۰ دستگاه اجرایی، سازمان، شرکت دولتی، نهاد و ارگان عمومی، موسسه، بنگاه، انجمن، خیریه و … استفاده کننده از بودجه کل کشور عنوان میفرمایند.

معنی، مفهوم، هشدار و اخطار نهفته در جملات کوتاه فوق بسیار مهم و جدی است و پیش از تصویب و ابلاغ بودجه ۱۴۰۶ به نظام اداری مخاطب بودجه، اطلاع پیشگیرانه می دهد که نا‌چارا گروهی از اقدامات، فعالیتها، فرایندها، ساختارها و حتی سازمانها و شرکتها که از سالهای قبل، و به دلایل موجه و یا ناموجه ایجاد شده و در شرایط سخت حاضر کارایی، اثربخشی و بهره وری برای جامعه ایران ندارند، حذف، ادغام و یا منحل خواهند شد.

بیان چند مصداق ونمونه محتوای پیام مهم رییس سازمان برنامه و بودجه را شفاف تر خواهد کرد:

یکم. اگر چه آمار دقیقی وجود ندارد، ولی حدود ۲۶۰۰ تا۲۹۰۰ دانشگاه، دانشکده، پژوهشکده، اندیشکده، مراکز آموزشی و پژوهشی، پارکهای علمی و مراکز رشد و … در کشور وجود دارند که هریک به نوعی از بودجه کشور استفاده می کنند. گروهی از این موسسه‌ها، که در سالهای اخیر به جای کیفیت آموزش و پژوهش، مسیر کمیت را در پیش گرفته اند، لاجرم در شمول برنامه بازنگری مجدد قرار میگیرند و نه تنها از نظر تعداد مراکز و میزان بودجه ای که صرف آنها می شود، بلکه از نظر محتوایی مطالب آموزشی نیز مشمول اصلاح ساختار و تحول خواهند شد.

دوم. در سطحی پایین تر از دانشگاهها و مراکز آموزش و پژوهش، حدود ۷۰ هزار مدرسه قرار میگیرند که تداوم فعالیت آنها به روشهای قبلی امکان پذیر نخواهد بود و لاجرم در شمول تغییرات اساسی قرار خواهند گرفت.

سوم. در چارچوب اصلاحات ساختاری مورد اشاره در دانشگاهها و مدارس، جالب است توجه شود که فضاهای آموزشی، پژوهشی، ورزشی، فرهنگی و … در اختیار آنها در ساعاتی از شبانه روز، در حالی که هزینه های آب، برق، گاز، استهلاک، نگهبانی و… ادامه دارد، بدون استفاده و کاربرد است که مغایرت کامل با تعریف بهره وری یعنی «استفاده بهینه از سرمایه های موجود» دارد و لازم است مشمول بازنگری شود.

چهارم. علاوه بر دانشگاهها و مدارس، آن گروه از شرکتهای دولتی که بهره ور نیستند و به ویژه تعداد حدود ۱۴۰ شرکت دولتی زیان‌ده، بدون تردید، در برنامه اصلاح ساختار مورد نظر در بودجه ۱۴۰۶ قرار خواهند گرفت. این شرکت‌ها، که گروهی از آنها از محل کسورات بازنشستگی کارمندان و کارگران تاسیس شده اند، به جای ایجاد تولید و ارزش افزوده برای اقتصاد ملی و سهامداران خود، هرسال بخشی از بودجه ملی را که باید به نیازهای مردم و بنگاه‌های اقتصادی اختصاص یابد، ضایع می کنند.

پنجم. در کنار دانشگاهها، مدارس و شرکتهای دولتی، دستگاههای اجرایی و سازمانهای دولتی قرار دارند که بسیاری از فعالیتها، فرایندها و ساختارهای آنها، بدون آنکه لطمه اساسی به فعالیتهای نظام اداری وارد کند، قابل حذف، ادغام و یا انحلال کامل است.

اگر بر اساس موازین مدیریت بهره وری و با عینک و متر بهره‌وری به فعالیتهای جاری سازمان‌های دولتی نگاه کنیم بسیاری از جلسه ها، سمینارها، آموزشها، ماموریت‌ها، نشریات، طرحها و برنامه ها، اقدامات، پذیرایی ها و … با نیازهای اصلی سازمانها و کشور در شرایط سخت حاضر انطباق نداشته و قابل حذف، ادغام و تلفیق است.

۵ موردی که به اختصار، و به عنوان نمونه ای از صدها موارد دیگر، ذکر شد گویای این واقعیت است که جای اندیشیدن و به‌کار گیری تجارب ارزشمند برای استفاده بهینه از تحولات بودجه ای پیش روی وجود دارد و لذا در پایان این بخش، چند پیشنهاد مشخص را مطرح میکند:

الف – مخاطب اول سخنان مدیر اول برنامه و بودجه کشور، نظام اداری و استفاده کنندگان بودجه ملی است، ولی از منظر «بهره وری» هشدار و خطابه مهم جدی ایشان شامل سایر ارکان کلان اقتصاد کشور یعنی خانوارها، بنگاه‌های اقتصادی و حتی تعامل با دنیای خارج، که به طور غیرمستقیم با بودجه کل مرتبط هستند، نیز هست و در مورد آنها در مقالات بعدی صحبت خواهد شد.

ب- مخاطب مهم ولی نهان سخنان مسئول بودجه و برنامه کشور، سازمان ملی بهره وری ایران به عنوان سکاندار ودیده بان «مدیریت بهره وری» ملی ایران است، چرا که سیاست اصلاح ساختار و حذف یا تعدیل بودجه سازمانها و فعالیتهای غیرمفید و کمتر بهره ورانه، ترجمان دیگری برای شعارها و برنامه های توسعه بهره وری سازمان است که تاکنون کمتر مورد توجه مسئولان و التزام عملی آنها قرار گرفته و اینک به دلایل شرایط سخت اقتصادی کشور، فرصت شکوفایی و ثمردهی رشد و توسعه بهره وری ملی را فراهم کرده است.

ج- با هدف آنکه تحولات اصلاح ساختارهای بودجه، به روش درست وعلمی پیاده وعملیاتی شود و نتایج آن منجر به بهبود بهره‌وری ملی بشود انتظار آن است که سازمان ملی بهره وری ایران با دعوت از اندیشمندان و صاحب نظران مدیریت بهره وری و باهم اندیشی آنها برنامه ها، شیوه نامه و روشهای علمی و کاربردی لازم را برای بررسی و شناسایی انواع فعالیتهای غیر و یا کمتر ضروری وانواع اتلاف (MUDA) در سازمانهای مخاطب بودجه تدوین و در اختیار کمیته های بهره وری سازمانها قرار دهد تا براساس روشهای بهره روانه مزبور نسبت به شناسایی فرایندهای قابل حذف یا ادغام اقدام نمایند

د- به مصداق شعر «ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش» پیشنهاد میشود که سازمان برنامه و بودجه مرکز و ادارات آن در ۳۱ استان، به عنوان الگو و پیشقدم در برنامه تحولات بودجه سال ۱۴۰۶، نسبت به شناسایی و حذف یا ادغام فعالیتها و فرایندهای غیرضروری و یا کمتر ضروری خود اقدام کرده و نتایج حاصل را برای افزایش باور و اطمینان سایر مخاطبان بودجه نشر کند تا مشارکت و انگیزه سازمانها و کارکنان آنها در این حرکت مفید و مثبت بیشتر شود.

اشتراک گذاری:



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *