جعفر عسگری، مشاور و مدرس بهره وری در یادداشتی اختصاصی در پایگاه خبری بهره ورنیوز با تاکید بر این که تخصص، تعهد، نظارت و ارزیابی مستمر عملکرد با رویکرد بهرهوری، شروط اساسی شایسته گزینی مدیران است، تصریح کرد: برای اقتصاد و اجتماع امروز و آینده ایران بسیار مهم است که مدیرانی را برای سطوح مدیریت ارشد، میانی و پایه خود انتخاب کند که علاوه بر داشتن دو صفت تخصص و تعهد به صفت سوم و بسیار ضروری مدیریت بهره وری یعنی استفاده بهینه از منابع در اختیار خود برای تولید کالاها و خدمات بیشتر و بهتردر دوره مدیریت خود مزین و مفتخر باشند.
به گزارش پایگاه خبری بهره ورنیوز، جعفر عسگری در این یادداشت نوشته است:
در مقاله شماره ۲۴ ، از مجموعه مقالات «بهره وری داروی موثر درمان اقتصاد بیمار ایران» به عنوان نخستین پیش نیاز جدی برای تحقق متوسط رشد ۸ درصدی تولید ملی در برنامه هفتم پیشرفت در سالهای (۱۴۰۷-۱۴۰۳)، شایسته گزینی مدیران، به خصوص در بخش دولتی را، در الویت و اهمیت اول قرار داده و سپس سایر پیش نیازهای تکمیلی آن مطرح شد.
اینک به لحاظ اهمیتی که موضوع شایستهگزینی مدیران دارد و عدم رعایت آن هم در گذشته و هم در حال حاضر، صدمه ها و زیانهای بسیاری را بر اقتصاد ایران و تحقق اهداف برنامه های آن تحمیل کرده، در نظر است تا در مقاله حاضر توضیح بیشتر در مورد اجزا و ویژگی های این عامل مهم و حساس ارائه شود.
از همین نویسنده بخوانید
الزامات زیربنایی ارتقای بهرهوری
هشدار بهرهوری به دولت، مجلس و اقتصاد ایران!
جهش تولید، تعطیلات زیاد، توقف تولید و بهرهوریجهش تولید، تعطیلات زیاد، توقف تولید و بهرهوری
در ادبیات علم مدیریت و نیز در نظرات بزرگان مدیریت، مخصوصا در ایران، در اینکه مدیران باید دارای دو صفت و ویژگی تخصص و تعهد باشند، غالبا اتفاق نظر وجود دارد. در دهه های قبلی، تعهد نسبت به تخصص از ارجحیت بیشتری برخوردار بود، ولی به تدریج سهم و نقش این دو عامل ویژه در ترکیب مدیران از تغییراتی برخوردار شده است.
واقعیت آن است که بسته به سطوح مختلف مدیریت و حوزه های عملکردی آن، سهم و نقش و درجه دو عامل تخصص و تعهد میتواند از ترکیب متفاوتی برخوردار شود.
برای تشریح بهتر این موضوع حوزه های مختلف ماتریس تخصص و تعهد به شرح نمودار زیر معرفی می شود. لازم به توضیح است که در مفهوم کلمه تخصص دو عامل مهم دانش و تجربه به صورت تلفیق هدفمند و متوازن در نظر گرفته شده است.
در ماتریس مزبور ناحیه ۱ ، که درآن هم تخصص و هم تعهد به میزان زیاد وجود دارد، بهترین ناحیه برای شایسته گزینی مدیران به نظر میرسد و حال آنکه ناحیه ۴ که در آن هم ضعف تخصص وهم کمبود تعهد احساس میشود، بدترین ناحیه برای گزینش مدیران است.
البته این اظهار نظر کلی، در ارتباط با سطوح مدیریت ارشد، میانی و پایه میتواند از حالات و ترکیبهای متفاوتی برخوردار شود. به عنوان نمونه برای مدیران ارشد کشور در سطح وزیران، مدیران سازمانهای بزرگ دولتی، استانداران، نمایندگان مجلس و امثالهم حوزه ۲ ماتریس مناسبتر به نظر میرسد در حالی که برای سطوح مدیریت میانی شامل مدیران کل، مدیران و روسای دفاتر، فرمانداران و… ویژگی های ناحیه ۳ ماتریس برازش بیشتری دارد.
به طور کلی هم تجارب گذشته و هم درجه مدیریتی و یا تخصصی بودن حوزه های فعالیت مدیران که به طور عمده شامل تصمیم گیری، برنامه ریزی و نظارت وارزیابی می شود، ایجاب میکند که در سطوح بالاتر تعهد بیشتر و در سطح میانی و پایه درجه تخصص به میزان بیشتری مورد توجه و عنایت در گزینش مدیران قرارگیرد .
اما علاوه بر دو صفت و ویژگی تخصص و تعهد، عامل بسیار مهمتر و مکمل دو صفت مزبور موضوع بسیار مهم نظارت بر برنامه ها وارزیابی عملکرد مدیران در دوران مدیریت آنها است که ضرورت دارد با متر و معیار بهره وری و از طریق پایش مستمر شاخصهای ارزیابی عملکرد و شاخصهای بهره وری عمومی و اختصاصی (برحسب نوع فعالیت سازمانهای مختلف) و با به کار گیری پلاتفرمهای هوشمند انجام گیرد تا معلوم شود که آیا مدیرانی که دارای تخصص و تعهد کافی در حوزه مدیریت خود بوده اند، توانسته اند که منابع محدود در اختیار خود شامل نیروی انسانی، بودجه، ماشین آلات، ساختمان و … را در زمانهای پیش بینی شده برای تحقق اهداف برنامه ها با کیفیت لازم و در زمان مقرر عملی کنند؟
تجارب و مشاهدات میدانی در سوابق مدیران دولتی در ایران اذعان می دارد که اداره مدیریت یک بیمارستان توسط یک پزشک حاذق وبسیار متعهد، مدیریت یک شرکت صنعتی بزر گ توسط یک مهندس مکانیک بسیار نخبه و متعهد، ریاست یک حوزه علمیه بزرگ توسط یک روحانی فقیه و متعهد و … به تنهایی کافی نیست و همه مدیران ارشد مزبور ضرورت دارد که با وجود مجهز بودن به صفات عالیه تخصص (دانش و تجربه) و تعهد و احساس مسئولیت، از دانش مدیریت بهره وری نیز برخودار باشند تا در دوران مدیریت خود به کار گیری منابع محدود برای تحقق اهداف مصوب از حالت آزمایش و خطا خارج شده و ضریب موفقیت برنامه ها و طرحها تا میزان حداقل ۸۰ درصد افزایش یابد.
این توصیه مهم و جدی ایجاب میکند که همه وزرا، نمایندگان مجلس، استانداران، معاونین ورزا ، فرمانداران و … حتی در شرایط موجود نیز دوره فشرده مدیریت بهره وری برای مدیران ارشد را در سازمان ملی بهره وری ایران به صورت حضوری و یا مجازی با موفقیت طی کننذ.
به بیانی دیگر داشتن تخصص و تعهد دو شرط لازم و مهم بر ای شایسته گزینی مدیران است، ولی با توجه به شرایط سخت اقتصاد ایران و انواع تحریمهای خارجی و مشکلات داخلی، شرط کافی و مکمل آن است که مدیران شایسته بتوانند با منابع بهینه، خروجی ها و دستاوردهای مقبول و مطلوبی را در دوران مدیریت خود به یادگار بگذارند.
به عنوان یک نمونه و مصداق هم اکنون مدیران متخصص، متعهد و پاکدستی مسئولیت مدیریت برخی از سازمانهای مهم و یا استانها را به عهده دارند و در زمان مدیریت خود اقدامات عمرانی، اقتصادی و اجتماعی بسیاری نیز انجام داده اند که در آنها رضایت مردم و سایر ذینفعان نیز مشهود است، ولی در عین حال مشخص نیست که آیا مدیریت بهره وری و اینکه دستاوردهای حاصل با رعایت بهره وری و استفاده بهینه از منابع در اختیار به دست آمده است یا نه؟!
با توجه به محدودیتهای موجود در عرضه و امکانات اقتصاد در مقایسه با تقاضاها و مطالبات بسیار جامعه، که بصورت ناترازی های مختلف جلوه کرده است، برای اقتصاد و اجتماع امروز و آینده ایران بسیار مهم است که مدیرانی را برای سطوح مدیریت ارشد، میانی و پایه خود انتخاب کند که علاوه بر داشتن دو صفت تخصص و تعهد به صفت سوم و بسیار ضروری مدیریت بهره وری یعنی استفاده بهینه از منابع در اختیار خود برای تولید کالاها و خدمات بیشتر و بهتردر دوره مدیریت خود مزین و مفتخر باشند.
دراین زمینه لازم است بیشتر صحبت شود.
مطالب مرتبط: